WETENSCHAPPELIJKE VERGADERING 



Amsterdam. Zoölogisch Laboratorium. 25 Januari 1901. 's Avonds 8 uur. 



Aanwezig de HH. Weber (Voorzitter), J. Th. Oudemans, Loman, de 

 Meyere, Mejuffrouw Popta, de HH. Heinsius, Sluiter, Bolsius, Kerbert, 

 Vosmaer, Nierstrasz, Versluys, Boeke, Redeke, van Bemmelen, Wencke- 

 bach, van Kampen en Hoek. 



De Heer van Bemmelen vertoont een reeks dwarse doorsneden door 

 het snuitgedeelte van den Ornithorhynchus-schedél, waaraan duidelijk 

 valt waar te nemen, welke bijzondere uitbreiding het neusbeen in deze 

 diersoort heeft bereikt. Tengevolge van den ongewonen omvang der tri- 

 geminustakken, in casu van den nervus ethmoïdalis, verkrijgt de sleuf 

 aan de binnenzijde van het neusbeen voor dezen zenuwtak een zoodanige 

 wijdte, dat dit been in zijne aborale helft in plaats van een plat dek- 

 stuk een driezijdig prisma vormt, volgens zijn as doorboord door de tot 

 een diepe kanaalvormige groef vervormde zenuwsleuf. Meer naar voren 

 ligt dit kanaal aan zijn mediane zijde open, maar achteraan is het vol- 

 komen gesloten, omdat het van de neusholte wordt afgescheiden door 

 een dunne vlakke beenplaat. Van de mediane oppervlakte dezer plaat 

 ontspringt de basaallamel van het maxilloturbinale. Spreker kreeg uit 

 zijne praeparaten den indruk, dat deze sluitplaat oorspronkelijk geen deel 

 van het neusbeen vormt, maar ontstaan is door verbeening van het 

 ethmoïdale kraakbeen, waaruit zou volgen, dat dit op deze hoogte niet 

 onder 't aanliggende dekbeen geresorbeerd was geworden. Om de ge- 

 grondheid van dit vermoeden uit te maken, zouden echter dwarssneden 

 door embryonale en jonge in toto geconserveerde koppen noodig zijn. 



In zijn voorste (orale) helft opent zich het neusbeen van Ornitho- 

 rhynchus meer en meer tot een half kanaal, welks open zijde naar de 

 middellijn gekeerd is. Het vormt dus een gebogen beenplaat, die kan 

 worden vergeleken bij een boekband, waarvan de rug zijwaarts gekeerd 

 is, zoodat het voorste blad van den omslag den dorsalen, de achterste 

 schijnbaar den ventralen wand van het neuskanaal helpt vormen. Dat 

 het neusbeen niet slechts aan het dak, maar ook aan den bodem der 

 neusholte wordt aangetroffen, is zeker eene merkwaardigheid, die wel 

 vermelding verdient. In werkelijkheid vormt het geen deel van dien 

 bodem, maar omvat het zenuwkanaal dat lateraal van de neusbolte ligt. 

 Het rust daarbij op een diergelijke horizontale plaat van het intermaxil- 

 lare, en deze op haar beurt weer op eene van het maxillare. 



De Heer Bolsius spreekt over de anatomie van Haementeria costata, 



