285 



Terwijl de literatuur over den bouw van het maag-darmslgra- 

 vlies der hoogere vertebraten zeer omvangrijk is, zijn de opgaven, 

 die speciaal betrekking hebben op dat der selachiers niet zeer 

 talrijk. Ik zal in het vervolg genoodzaakt zijn, de belangrijkste 

 ervan te vermelden en laat derhalve, om niet in herhalingen te 

 vervallen, een historisch overzicht achterwege. Men vindt er boven- 

 dien een, twintig bladzijden lang en vrij volledig, in de recente 

 verhandeling van Emile Yung '). 



§ 2. Uitiüendig voorkomen en onderdeelen van het darmkanaal. 

 Alvorens over te gaan tot mijn eigenlijke onderwerp, heb ik in 

 het kort de ligging en het uitwendig voorkomen der onderdeelen, 

 waaruit het darmkanaal der haaien en roggen bestaat, te beschrij- 

 ven. Want ondanks den haast schematischen eenvoud en de 

 betrekkelijk groote eenvormigheid van het spijsverteriugsstelsel 

 dezer dieren vond ik, dat de verschillende onderzoekers in de be- 

 schrijving dezer onderdeelen niet onaanzienlijk van elkander afwij- 

 ken, zoodat het vaak ondoenlijk is, de juistheid hunner opgaven 

 betreffende den fijneren bouw te kontroleereu. 



De steeds korte en wijde slokdarm leidt in het ruime min of 

 meer zakvormige aanvangsgedeelte, de pars cardiaca, van de maag. 



Dit aanvangsgedeelte bezit — gelijk trouwens de geheele intes- 

 tinaaltraktus overeenkomstig de lichaamsgedaante — bij haaien 

 een veel slankeren vorm dan bij roggen, met uitzondering van 

 Rhina squatina, den merkwaardigen haai, die ook in andere op- 

 zichten grooter overeenkomst met roggen vertoont. 



Aan haar einde buigt zich de pars cardiaca met soms vrij 

 plotseling vernauwd lumen naar voren om en zet zich voort in 

 de tweede maagafdeeling, de pars pylorica. 



Deze is in vorm het meest veranderlijke deel van den gehee- 

 len traktus. Bij haaien, waar zij in den regel even lang is als de 

 voorafgaande pars cardiaca, loopt zij nagenoeg evenwijdig daaraan 



l) Recherches sur la digestion des poissons. Histologie et physiologie de l'intestiu. 

 Arch. Zool. Exp. (3) VII, 1899. p. 121—201, pi. IX. 



