295 



Soortgelijke klieren wordeu verder in de korte pars pylorica der 

 roggen gevonden en naar de beschrijvingen van Oppel ') en Pilliet ^) 

 ook in de familie der Lam uiden. 



Bij de andere door mij onderzochte haaien ontbreken zij echter; 

 hier komen alleen de met maagepitheel bekleede krypten voor. 

 Bij de Carchariiden {Galeus, Mustelus, Carcharias) vond ik deze 

 krypten steeds uiterst diep en nauw, bij Spinaciden zyn zij in 

 den regel veel vlakker en wijder. 



Men vindt dus twee verschillende typen in den bouw van het 

 slijmvlies der pars pylorica, doch voor zoover ik heb kunnen 

 nagaan, is de aan- of afwezigheid van pylorusklieren een voor 

 de familie's standvastig kenmerk. 



Welke van deze beide toestanden de meer primitieve is, waag 

 ik niet te beslissen ; het voorkomen dezer pylorusklieren werpt 

 echter een eigenaardig licht op eene theorie over de phylogenese 

 der maagklieren in het algemeen, door Edinger verzonnen en tot 

 op den huldigen dag in sommige leerboeken der vergelijkende 

 anatomie verkondigd. 



Edinger, die zijn dissertatie schreef in een' tijd, dat soortgel^ke 

 bespiegelingen bijzonder in den smaak vielen, geeft aan het slot zijner 

 verhandeling eenige opmerkingen ten beste omtrent de »phylogenie" 

 der klieren van het darmkanaal. Volgens deze, overigens door 

 Cattaneo e. a. reeds weerlegde, » theorie" zouden de maagklieren 

 zich uit den groud van krypten hebben ontwikkeld, die door het 

 optreden van dwarsplooien tusschen de oorspronkel^ke overlangsche 

 plooien in het darmkanaal zouden zijn ontstaan. 



Daargelaten nu het feit, dat, zelfs al wisten wij inderdaad, dat 

 de maagkliercellen daaruit ontstaan zijn, door deze theorie geens- 

 zins verklaard is, op welke wijze zij daaruit ontstaan zijn, l^kt 

 mij Edinger's verklaring niet zeer plausibel, ja, in strijd met 

 de werkelijkheid, waar wij zien, dat, zooals in de pars pylorica 

 van Scyllium en Pristiurus^ de klieren zich bij voorkeur op den 



1) Loc. cit. S. 53. 



2) Sur la structure du tube digestif de quelques poissons de iner. Buil. Soc. Zool. 

 France. X, 1885. p. 283-308. 



