met zekerheid het homologon dezer opening bij Echldna op te sporen , 

 en vindt men dit in een kleinere en veel meer naar voren gelegen 

 ovale opening aan den achterzijhoek van het verhemeltebeen. Terwijl bij 

 OrniÜwrhynchus de afstand tusschen het ovale venster van het labyrinth 

 en den achterrand van het ovale gat slechts 2 m.m. bedraagt, ligt bij 

 Echidna een afstand van 8 tot 9 m.m. daartusschen. Dit groote ver- 

 schil in de proporties van den schedelbodem staat klaarblijkelijk in 

 verband met den geheel verschillenden bouw van de gewrichtsholte 

 voor den onderkaak. Bij Ornithorhynchus is die kort maar breed, bij 

 Echidna daarentegen lang en smal, gerekend in de lengteafmeting 

 van den schedel. 



De voorhoek van het for. ovale raakt bij Echidna juist den achter- 

 rand van een zijdelingschen, rugwaarts opstijgenden vleugel van het 

 palatinum. 



Deze (orbitaal)vleugel ontspringt uit den zijrand van de eigenlijke 

 verhemelteplaat, juist uit dat gedeelte, dat vrij blijft tusschen een uit- 

 steeksel van de bovenkaak aan den vóór-, en het vooreind van het 

 pterygoïdeum aan den achterkant. De voorrand van dezen vleugel vormt 

 de achter-buitenzijde van een ander ovaal schedelgat, dat min of meer 

 volledig in een bovenste en een onderste opening is verdeeld. De onderste 

 is het foramen rotundum, de bovenste het for. opticum. De binnen-voor- 

 rand dezer dubbel-opening wordt gevormd door de orbitaalvleugels van 

 het sphenoid. 



Terugkeerende tot den achterhoek van het foramen ovale, vindt men 

 dezen gevormd door de voorste punt van het pterygoid, dat bij Echidna 

 een zeer aanzienlijk beenstuk is, zich inschuivend tusschen 't palatinum 

 aan de vóór-binnen-, en het petrosum aan de achter-buitenzijde. Aan 

 deze laatste zijde welft het zich zelfs over de trommelholte heen, en neemt 

 dus deel aan de vorming dier holte ; eene bijzonderheid, die bij geen 

 ander zoogdier wordt aangetroffen. 



Aan de vóór-buitenzijde van het pterygoïd sluit zich de achter-binnen- 

 rand van een dunne beenplaat aan, die de ruimte vult tusschen het squa- 

 mosum en den bovengenoemden orbitaalvleugel van het palatinum en dus 

 den bodem vormt van den achter-onderhoek des slaapkuils. Deze been- 

 plaat vormt derhalve ook den geheelen buitenrand van het foramen ovale. 

 Zij ontwikkelt zich zeer laat: aan jonge schedels ligt dit geheele gedeelte 

 van den schedelwand nog open. 



Het voorste gedeelte van deze beenplaat schiet onder den palatinum- 

 vleugel door, en bereikt zoodoende den achterrand van den orbitaal- 

 vleugel van het sphenoïd, langs den bovenrand van het foramen opticum. 



Stelt men nu de vraag: welke deelen beantwoorden bij Ornithorhynchus 

 aan de hier beschrevene van Echidna ?, dan stuit men op de moeilijkheid, 

 dat geen duidelijk homologon van het pterygoïd is aan te wijzen. Wel 

 treft men aan den zijrand van het palatinum een bewegelijk beenplaatje 

 aan, dat zich uitstrekt van den achter-binnenhoek der bovenkaaks-tand- 

 schijf tot aan den vóór-binnenhoek van 't foramen ovale, en dat door 

 Meckel, Owen en Brühl met den naam pterygoïd is bestempeld, maar 

 dit stuk ligt vóór het foramen ovale, niet er achter, zooals het pterygoïd 

 van Echidna. Veel waarschijnlijker lijkt het, dit stuk te homologiseeren 

 met den orbitaalvleugel aan het palatinum van Echidna, terwijl de vaste 

 schedelwand tusschen foramen ovale en rotundum bij Ornithorhynchus 

 gelijk ware te stellen met de laat-optredende beenplaat in diezelfde 

 schedelstreek bij Echidna. 



