WETENSCHAPPELIJKE VERGADERING 



Amsterdam. Zoölogisch Laboratorium. 30 September 1(S99. 's Avonds 8 uur, 



Aanwezig de HH. Sluiter (Voorzitter), J. Tb. Oudemans, Langelaan, 

 de Mejere, van Kampen, Redeke, de Dames Boissevain en Popta, deHH. 

 Eesink, Boeke, Büttikofer, Kerbert, van Wijhe, Dekhuyzen, Tjeenk 

 Willink, Loman, van Bemmelen en Hoek. 



De Heer van Bemmelen deelt mede, dat hij zijn onderzoek over den 

 schedelbouw der Monotremen heeft kunnen voortzetten aan zeer jonge 

 schedels van Ornühorhynchus en Ecliidna, bij welke het primordiaalcra- 

 nlum nog voor een belangrijk deel onverbeend was, en het onderscheid 

 tusschen dekbeenderen en kraakbeenverbeeningen nog duidelijk waar te 

 nemen. Deze hebben hem in staat gesteld, zich eene gevestigde overtuiging 

 te vormen over de plaatsing en de hoiuologien der beenderen aan het dak 

 der mondholte. Hij is daardoor teruggekomen van zijne oorspronkelijke 

 opvatting als zouden bij Oniilhorhynclms de pterygoïdea niet, zooals de 

 meeste onderzoekers meenden, moeten gezocht worden in de vrije been- 

 vleugeltjes achter aan den zijrand der palatina, maar in de beenwallen, 

 die de petrosa met den achterrand der palatina verbinden, daarbij den 

 lateralen rand der choanen vormend. Immers deze beenwallen zijn kraak- 

 beenig gepraeformeerd, en verbeenen zelfs laat. Bij het buideljong van 

 Echidna zijn zij nog onverbeend en even duidelijk te zien als bij den 

 foetalen Orni</ior/ii/nc/iMS-schedel, alleen wox-den zij bij het eerste reeds 

 grootendeels overdekt door de pterygoïdea, die zich als dekbeenderen 

 voordoen. Aan den volwassen jEc/u'dna-schedel vindt men die beenwallen 

 terug als achter waartsche uitsteeksels van het basisphenoïd, die wigvormig 

 uitsteken tusschen de mediane randen der pterygoïdea en petrosa. Het 

 zijn dus de spinae angulares van het wiggebeen; en dezelfde benaming 

 mag gegeven worden aan de overeenkomstige, schoon grootere beenver- 

 dikkingen, die bij Ornühorhynchus van den zijrand der choanen zich 

 over het mediane deel der petrosa uitbreiden en een schot vormen tus- 

 schen choanen en foramina ovalia. 



Echter is het spreker nog niet gelukt een Orm(/ior/i(/nc/ius-schedel aan 

 te treffen, waar die verdikkingen door naad van de petrosa gescheiden 

 waren. Uit het bovenstaande volgt met noodzakelijkheid, dat als ptery- 

 goïdea bij Ornühorhynchus toch moeten beschouwd worden de van ouds 

 met dien naam bestempelde been vleugeltjes ter weerszijde van de palatina, 

 niettegenstaande hunne ligging ten opzichte der groote zenuwgaten in 

 het sphenoïd eene geheel andere is dan bij Echidna. De vleugelbeenderen 

 van Ornühorhynchus toch liggen vóór de foramina ovalia, tusschen deze 



