LVI 



Echidna blijft deze fontanel zeer lang bestaan, nl. tot aan het bereiken 

 van den vollen wasdom, en wordt dan afgesloten door een dunne been- 

 plaat, die van achteren naar voren van onder het squamosum uitgroeit. 



De scheiding tusschen foramen ovale achter- en for. rotundum-opticum- 

 spheno-orbitale vóóraan komt echter reeds vroeger tot stand, door 't uit- 

 groeien van een temporaal-vleugeltje uit den zijrand van 't palatinum. 



In zijne mededeeliug in 't verslag der Weten«ctiappelijke Vergadering van 

 28 Januari 1899 heeft spreker dit vleugeltje orbitaal-vleugeltje genoemd, 

 maar hij wenscht dien naam te wijzigen , omdat meer naar voren toe 

 nog een vleugelvorraige uitbreiding van 't palatinum voorkomt, die 

 meer bepaald meewerkt tot vorming van den bodem der oogkuil. 



Bij Orniihorhyrichus geschiedt de sluiting van den zijdelingschen sche- 

 delwand vermoedelijk op dezelfde wijze ; aan den foetalen schedel is het 

 dekbeen , dat van onder het squamosum uitgroeit, reeds ver naar voren 

 ontwikkeld , maar bij gebrek aan volledig verbeende schedels , die nog 

 naden vertoonden , kon spreker omtrent het palatinum-vleugeltje geen 

 zekerheid verkrijgen. In zooverre bestaat onderscheid met Echidna, als 

 het foramen rotundum door een beenbrug van het for. opticum -|- spheno- 

 orbitale gescheiden raakt. 



Een grooter verschil is echter gelegen in het feit, dat bij OrnÜho-' 

 rhynchus tusschen for. ovale en rotundum een overlangsch kanaal ter 

 weerszij in den schedelwand loopt, juist langs den zijrand der palatina, 

 dat bij Echidna schijnt te ontbreken. De wanden van dit kanaal worden 

 vermoedelijk gevormd door den temporaalvleugel van het palatinum aan 

 den buitenkant, en den processus pterygoïdeus van het spbenoïd aan de 

 binnenzijde. Naar zijn ligging en richting rnoet het bestempeld worden 

 met den naam van canalis vidianus. Tandler (zie beneden) noemt het canalis 

 pterygoïdeus Een spoor eener overeenkomstige vorming bij Echidna 

 mag misschien gezien worden in een fijn kanaaltje, dat nabij den achter- 

 rand van het temporaal-vleugeltje van het verhemeltebeen naar voren uit- 

 mondt, maar zich binnen den schedelwand in tweeën splitst: in één 

 takje, dat in de schedelholte en één, dat aan het monddak uitkomt : het 

 laatste midden in de naad tusschen palatinum en pterygoïdeum. 



Zoekende naar de oorzaak van dit onderscheid , kwam spreker tot het 

 besluit, dat het in verband staat met het geheel verschillend verloop 

 der koparterien bij Ornithorhynchus en Echidna. Bij den eersten krijgt 

 de kop zijn bloed voornamelijk door de carotis interna, die, alvorens 

 den schedelbasis binnen te dringen door het foramen caroticum van het 

 sphenoïd, een grooten tak afgeeft, welke de geheele trommelholte door- 

 loopt van achter-zijwaarts naar voren-mediaanwaarts, daarbij lateraal 

 (dus dorsaal) van den stapes blijvend. Het is door den canalis vidianus 

 (pterygoïdeus), dat deze arterie de trommelholte verlaat en de orbita 

 bereikt, waar zij zich in twee groote takken splitst. 



Bij Echidna nu ontbreekt zulk een trommelholte-arterie, en wordt 

 de orbita van arterieel bloed voorzien door de carotis externa. Deze 

 geeft echter een takje af, dat in het boven beschreven kanaaltje in het 

 palatinum-vleugeltje dringt, en dus misschien als het laatste overblijfsel 

 van het vooreind der bij Ornithorhynchus zoo sterk ontwikkelde trom- 

 melholte-arterie is te beschouwen. Communicaties toch van deze met de 

 carotis externa bestaan ook bij Ornithorhynchus 



Spreker's hoop. dat zijne waarneming omtrent deze arterien nieuw 

 voor de wetenschap zou blijken , daar de recente onderzoekingen van 

 HoCHSTETTER (Semon's Zoölogische Forschungsreisen in Australien und 



