41 



ziet niet zoo zeer gevaar voor de oesters in gebrek aan organisch voedsel in 

 't algemeen, maar veel eer in gebrek aan die bestanddeelen in het voedsel, die 

 noodzakelijk zijn, maar betrekkelijk schaarsch. Ook koolzure kalk moet er in 

 overvloed zijn: daarom gedijen jonge oesters het best op oude oesterbankeu: wor- 

 den oesterbanken uitgeput door te sterke bcvissching, dan zal dit veel minder 

 si-hade veroorzaken, als althans de leege schelpen weer op de bank worden uitge- 

 strooid. Schrijver eindigt met tot voorzichtigheid aan te manen. 



lu het wetenschappelijk, gedeelte bespreekt Brooks eerst de scceu van de oester. 

 De wijze waarop hij deze onderzocht, was, dat hij coupes vervaardigde van de 

 geslachtsklieren en zij gaven hem altijd tot resultaat, dat de oesters van gescheiden 

 geslacht zijn. Alleen "erkent Schr. de mogelijkheid, dat oesters van geslacht ver- 

 anderen en" dat b. v later in het jaar tweeslachtige individuen worden aangetroffen. 

 Wat Moebius over dit onderwerp heeft. 



Vervolgens wordt de wijze van bevruchting en de omgeving waarin dit geschiedt 

 besproken: Voor de Europecsche oester mag gelden, wat de onderzoekingen van 

 andere auteurs en Moebius geleerd hebben n.1. dat de oesters hun ontwikkeling 

 beginnen onmiddelijk nadat zijde geslachtsorganen hebben verlaten en iu de kieuwen 

 zijn aangeland, voor de Amerikaansche oester schijnt het Brooks eene uitgemaakte 

 zaak, dat de bevruchting geschiedt (evenals de verdere ontwikkeling) in het open 

 water. 



Klieving. Het onbevruchte ei is niet voorzien van een wand en onregelmatig 

 van gedaante. Het bevruchte ei is 5 minuten a één uur nadat de bevruchting 

 heeft plaats gegrepen zuiver kogelrond van vorm en van een duidelijke membraan 

 voorzien. De klievingsstadiën, die het ei daarna dooi4oopt, volgru elkaar met groote 

 snelheid op. Het ei neemt eerst een eironde gedaante aan, de spitse pool duidt 

 de voedings- de andere de vormings-pool aan van het ei. Het zich plooien van 

 liet ei-vlies en het uittre.len van de „polar globules" gaat de eigenlijke klieving 

 vooraf. Drie insnoeringen grijpen daarna tegelijk van het oppervlak naar binnen 

 voortschrijdend plaats en verdeden het ei in drie segmenten, waarvan de twee 

 naar de vormings-pool toegekeerde de kleinste zijn. Deze verliezen daarna wederom 

 hun duidelijke grenzen, waarna een van de kleinere segmenten (micromeren) opnieuw 

 wordt afgesnoerd. Ook deze vereenigt zich weer geheel met de massa, ofschoon de 

 versmeltingslijn altijd zichtbaar blijft. Een het ei omhullend vlies wordt in deze 

 laatste periode afgestooten, eene nieuwe membraan is daaronder evenwel al weer 

 aanwezig. 



De grens, die zichtbaar blijft, verdeelt het ei in een kleiner en in een grooter 

 segment en in dit stadium is geen klievingsholte aanwezig. Deze twee segmenten 

 worden daarna opnieuw scherper van omtrek. De groote doorzichtige kernen in 

 het inwendige waren eerst elk voorzien van een holte met sterswijs daarvan uit- 

 stralende uitloopers: deze verdwijnen en tegelijk maken de groote kernen plaats 

 voor kleine sterk brekende kerntjes. ( Daai-tusschen in deelt Brooks iets mede over 

 het kiemblaasje van de oester). De klieving gaat nu op de volgende wijze voort: 

 de eerste mieromer neemt een duidelijk afgeronde vorm aan; de tweede scheidt zich 

 opnieuw van het groote segment, waarmee zij nog versmolten was. Deze twee 

 micromeren veranderen daarna in vier (hoe, werd niet juist waargenomen), waarvan 

 een allengs weer met de macromera samensmelt. Elk van de drie andere is 

 tlairna zeer scherp van omtrek geworden en met een duidelijke kern voorzien. 

 Na eenige minuten platten ook deze drie zich andermaal af, zoodat het ei er nu 

 opnieuw bijna kogelrond uitziet. Daarna worden de drie micromeren opnieuw dui- 

 delijk. Hun aantal neemt daarna toe, tot zij een soort kap gaan vormen, die als 

 een ectoderm de macromer omhult. Waar de achterrand van den ectoderm de 

 macromera aanraakt (aan den rand dus van de kap) worden voortdurend nieuwe 

 micioineren van de macromera afgesnoerd. Het aantal van de ectoderm-ccllen 

 neemt nu geregeld toe en tegelijk worden hua afmetingen geringer: een open 

 ruimte tusschen deze laag ectoderm-cellen en de macromera is niet aanwezig. Het 

 lichaam van het embryo neemt daarna in lengte toe, terwijl de kap voortgroeit. De 

 macromera wordt nog niet geheel bedekt, als zij ook begint zich te deelen: eerst 

 ia twee, daarna in meerdere cellen (entoderm-cellen). Bij het toenemen van het 

 aantal der entoderm cellen plat het door hen gevormde gedeelte van het oppervlak 

 van het embryo zich aanzienlijk af, terwijl het ectoderm-cellen gedeelte zich welft. 

 Ongeveer ia dit stadium laten ectoderm- en entoderm-cellen zich van elkander los, 

 zoodat een segmentatie-holte (een lichaamsholte) gevormd wordt. Het door de en- 

 tüderm-eellcu gevormde oppervlak-gedeelte stulpt zich daarna naar binnen toe ia 



