42 



en zoo wordt een holte (de oorspronkelijke spijsverterings-holte) gevormd, Aan de 

 ventrale zijde dragen de ectoderm-cellen nu eeuige weinige en korte cilien en het 

 emhryo begint nu ook een weinig te zwemmen of rond te draaien. Een duidelijke 

 instulpingsholte begint zich daarna te ontwikkelen en ook het velum vertoont zich 

 als een kuif haren aan de voorzijde. De buitenzijde van het embryo vertoont ge- 

 regeld een uitgroeisel, dat misschien als voet beschouwd moet worden. Aan de 

 aan de cilien van het velum tegenovergestelde pooi is een spits uitgroeisel ontstaan , 

 dat de anaal-papil genoemd kan worden. De plaats waar het velum zich vertoont 

 moet zeker overeenstemmen met het punt, dat door het richtingsblaasje wordt 

 ingenomen. 



(Vergelijking met de resultaten van Flemming en Rabl voor de ontwikkelings- 

 geschiedenis van Unio en Anodonta). 



(Ongeveer 24 uur — soms veel minder (2 uur b. v.) , soms twee dagen — zijn 

 noodig om een ei te krijgen in de conditie van vrij zwemmende larve). 



Wij volgen den Schr. niet, als hij nu achtereenvolgens bespreekt: de gang (rate) 

 der klieving; uitzonderingen op den normalen loop der klieving en de beteekenis 

 van de klieving van het oester- ei. Aan dit laatste hoofdstuk ontkenen wij alleen, 

 dat Brooks de klieving met hare afwisselende stadiën van rust en activiteit in 

 verband met de kleinheid der eieren en het vroeg duidelijk worden van een voor- 

 en achterpoot, van een links en rechts, van een ventrale en dorsale zijde, beschouwt 

 als een bewijs, dat wij in hetgeen in de oester-eieren geschiedt niet meer de oor- 

 spronkelijke voi-m hebben waarin bij de Lamellibranchiaten de klieving plaats greep. 

 Het ontbreken van een voedingsdojer bij de oester wordt vei-geleken met het voor- 

 komen daarvan bij de andere Lamellibranchiaten: blijkbaar verloren de oesters haar. 



Vorming van het spijsvertaringskanaal. De blastopore sluit zich allengs en aan beide 

 zijden van de oorspronkelijke groeve wordt de schelp aangelegd. Het spijsverterings- 

 kanaal neemt daarna in omvang toe en eindigt met aan de tegengestelde zijde met 

 een nieuwe opening door te breken. Daarna bi-eekt ook nog een andere opening 

 (de anaal-opening) door en neemt de oester langzamerhand in ontwikkeling toe. 

 De twee schelp-helften groeien aanzienlijk, het darmkanaal vertoont een duidelijke 

 maag, een buisvormige darm treedt daarna op, dan ontstaan de blinde zakken aan 

 de maag enz. enz. 



Wat Brooks daarna in het midden brengt over de ontwikkeling van de oester 

 in verband met de Gastrea-theorie (voornamelijk naar aanleiding van Salensky's 

 artikel in het Arch. f. Naturg. van 1874) kunnen wij hier veilig achterwege laten. 



Over de schelp heeft Brooks vervolgens nog het een en ander: zij wordt dadelijk 

 als twee kleppen afgezonderd, terwijl in eenige andere Lamellibranchiaten eerst eene 

 samenhangende schelp gevormd wordt. 



De mantel wordt gevormd als een lijst of plooi van het integuraent aan beide 

 zijden van het lichaam; deze plooi is evenwel gelogen aan het ventrale uiteinde 

 van de schelp. 



Als supplement op het opstel over de cmbryology van de oester, publiceerde 

 Brooks nog het volgende 



Brooks , (W. K.) The Acquisition and Loss of a Pood-Yolk in Molluscan 

 eggs. Studies from the Biological Laboratory. N». IV. 1880. p. 107—116. 

 Met één Plaat. 



De historische beteekenis van den gang der klieving bij de oester wordt hier 

 opnieuw behandeld en hetgeen Schr. heeft gevonden vergeleken met de resultaten 

 waartoe Loven en Rabl (Entwiokluug der Tellerschnecke, Morph. Jahrb. V. Nov. 

 1879. p. 562 ) zijn gekomen. Schr. geeft in dit opstel een reeks liguren met de 

 noodige beschrijving om zijn meening duidelijk te maken, dat de eigenaardige 

 klievingswijze van het oesterei een historische beteekenis heeft en aanduidt, dat de 

 oesters de afstammelingen zijn van weekdieren, die eieren legden met een voe- 

 dingsdojer voorzien en dat die eieren groot en weinig talrijk waren enz. enz. 



Het opstel is vau theoretischen , zelfs bespiegelenden aard. 



