50 



II. GESCHRIFTEN OP DE VISSCHERIJ EN DE CULTUUR 

 IN NEDERLAND BETREKKING HEBBENDE. 



Niet opgenomen zijn de zeer talrijke opstellen en aanteekenin- 

 gen in de dagbladen enz. geplaatst. Voor Statistieke opgaven 

 omtrent de opbrengst der Nederlandsche Industrie verwijzen wij 

 naar de Verslagen uitgegeven door het Collegie voor de Zeevis- 

 scherijen en naar die omtrent den toestand der Visscherijen in 

 de Schelde en Zeeuwsche Stroomen. Beide Verslagen zijn aan- 

 wezig in de bibliotheek der N. D. V. , die van het Collegie voor 

 de Zeevisscherijen in de bibliotheek der L. H. enz. 



Baster, (J.) Natuurkundige uitspanningen, behelzende waarnemingen 

 over eenige zeeplanten en zee-insecten. Haarlem. J. Bosch. ITG'i. 2 dln. 

 4«. Zie aldaar: üe oester bl. 71-81. 



N. D. V. — L. H. 



De oester is belangrijk; de oester-negotie wordt nergens zoo sterk gedreven als 

 te Zirkzee: 6000 tonnen in i759 uitgevoerd naar Holland, Brabant tot in Keulen 

 eu Frankfort. 



Het grootste gedeelte der oesters wordt met schepen uit Engeland aangevoerd en 

 dan in oesterputten gebracht. Hier worden zij C, 8 of 10 dagen geschuurd, voor- 

 dat zij geslagen worden (d. i. »in bekwaame tonnen ter verzendige behoorlijk in- 

 gekuipt"). Sommige auteurs denken dat er manlijke en vrouwlijke oesters zijn, 

 maar anderen (en Sch. schaart zich bij deze) zeggen, dat de oesters hermaphrodie- 

 ten moeten zijn. 



De eitjes zijn in de maanden Juli en Augustus reeds jonge oestertjes. Als zij 

 in April of Mei daaraanvolgende zoo groot zijn als een dubbeltje worden zij opge- 

 vischt, los- en schoongemaakt en als broed uitgezaaid op plaatsen waar men ook 

 twee of driejarige oesters, die nog te klein zijn voor den handel heeft uitgestrooid. 

 Dit broed wordt met een expres schip uit Engeland gehaald. Hoe de leeftijd van 

 de oester te bepalen is, dat de jongen met de kleine schulpjes ter wereld komen, 

 wat Leeuwenhoek zich over den groei van de oester heeft ingebeeld, enz. enz. 



Een oester wordt reeds vruchtbaar, als hij twee jaar oud is. Het meeste zaad 

 wordt evenwel geleverd door oesters, die drie en vier jaar oud zijn. Verder be- 

 schrijft Baster hoe een oester zich kan bewegen, iets, wat Leeuwenhoek zich nooit 

 heeft kunnen voorstellen; zoowel het kruipen uit de slik, als het omdraaien wordt 

 verklaard! Eindelijk beschrijft Baster het vangen van muizen door oesters enz. 



Paludanus, (R.) Oudheid- en natuurkundige verhandelingen, meestal 

 betrekkelijk tot West Vriesland of het Noorderkwartier. Met kaart en 

 tabellen. Leyden. P. v. d. Eyk en D. Vijgh. 1775. Ie (en eenigst) stuk. 

 Zie aldaar : Bericht omtrent het Zoeken , Korren , Bewaren en Verzenden 

 der zoogenaamde Texelsche Oesteren, ld. 231 — 27(3. 



L. H. 



Voor de geschiedenis van de oester-visscherij een belangrijke bijdrage. Van Texel 

 uit gaat men jaarlijks met GO schuiten, van Schiermonnikoog niet evenveel en van 

 de Zoutkamp met 25 schuiten op de oestervangst. 



Op lage gronden (de zoogenaamde Waerden) vischt men al loopende: de oesters 

 liggen of op de zandgronden zelve of aan de zijden der zwinnen en geulen (dit doen 

 de Texelaars). 



