172 



geslachtsklieren vrij in de lichaamsholte liggen en het vrijkomen der 

 geslachtsproducten voor rekening komt van het orgaan van Bojanus. 

 Het zuiver symmetrische van het urogenitaalapparaat bij 

 de oester blijkt wederom uit het in dubbel aantal voorkomen 

 van dit kanaal. Ik noem dit kanaal nier-hartholte kanaal. De 

 plaats waar de uitmonding in de pericardiale holte plaats grijpt, 

 ligt zeer verre naar de orale zijde en wel in dien wand van de 

 pericardiale holte , die van de sluitspier is afgekeerd , en dien ik 

 den cardinalen wand dier holte wil noemen. Om een juiste voor- 

 stelling van de uitmonding van dit kanaal te verkrijgen moet 

 men de figuur 22 van PI. III, 23 en 24 van PI. IV raadplegen. 

 Het zijn teekeningen, die naar preparaten uit dezelfde serie gemaakt 

 zijn en deze serie is genomen loodrecht op de richting , in welke 

 het bloed door het hart stroomt. Het vlak der snede loopt dus 

 ongeveer evenwijdig aan de lijn E — F in fig. 1 ; telkens werd de 

 kleinste helft der doorsnede en wel de linkerhelft afgebeeld. . De 

 doorsnede van fig. 22 is het meest naar de aborale , die van fig. 

 24 het meest naar de orale zijde toegekeerd. Dat de in figuur 22 

 afgebeelde doorsnede reeds niet ver van het orale uiteinde der 

 holte genomen is , blijkt hieruit , dat in deze doorsnede de wand van 

 den harteboezem (hb.) reeds samenhangt met den wand der hart- 

 holte (bij y). Bij .^ zien wij , dat de wand der pericardiale holte 

 een instulpiug in het bind weefsel vertoont, welke iustulping aan- 

 stonds in het oog valt door den aard der haar bekleedende cellige 

 elementen. Zooals boven (p. 158) reeds door mij werd meegedeeld, 

 nam ik nooit waar , dat de wand der pericardiale holte door een dui- 

 delijk epithelium bekleed wordt. Tot zoover moet ik de verschil- 

 lende auteurs ' ) , die de structuur van dezen wand nagingen , ge- 

 l^k geven. Of het daarom aanstonds vast staat, dat deze holte 

 een eenvoudige bindweefselholte is , die ontstaan is door uiteen- 



1) Met uitzondering van Griesbach, (Bau des Bojanus'schen Organes der Teichmuschel , 

 Wiegmann's Arch. f. Naturg. XLIII. 1877. p. 63—107) die zegt, dat bij Anodonta pis- 

 cinalis zicli aan den wand, die naar de pericardiale iiolte toegekeerd is »ein hohes Cyüa- 

 derepithel entwickelt, dessen langgeschwanzte Zeilen mit Cuticula, Kern und Kernkör- 

 perchen versehea siad". 



