178 



»bei Ostrea eine ahnliche Einrichtung sick vorfindet, iüdem nam- 

 licli hier jene Organe" (dat zijn de organen van Bojanus) »nur 

 noch blosse wenig selbstandige Anhange des Vorhofes sind , und 

 jene charakteristischen Zeilen sich schon über den grössten Theil 

 desselben verbreitet liaben." Leydig ^) (p. 469) schrijft in 1857: 

 »Bei Ostrea und Mytilus ist, was man schon langer weiss, und 

 wie auch v. Hessling bestatigt , die Niere kein eigener Sack , wie 

 bei den anderen Lamellibranchien , vielmehr sitzen die Zeilen, 

 welche die Harnbestandtheile einschliessen , den in das Herz ein- 

 tretenden Venen und der Vorkammer direct auf." 



Een uitvoerige beschrijving van de mossel (Mytilus edulis, L.) 

 werd in 1877 door Sabatier ^) gepubliceerd. Nadat hij een be- 

 schrijving (zoowel anatomisch als histologisch) van het ware or- 

 gaan van Bojanus heeft gegeven , komt ook hij met de eigenaar- 

 dige bekleeding, die de voorkamer en de aanvoerende ader bedekt, 

 voor den dag. (Dit wordt door hem als iets geheel nieuws 

 meegedeeld). „De wanden van de harteboezems en van het voorste 

 gedeelte der aanvoerende vaten vertoonen aan hun oppervlak zeer dui- 

 delijke verhevenheden en sleuven ; zij hebben een groenachtig bruine 

 kleur. Die kleur hebben zij te danken aan een laag byzondere 

 cellen , die uitwendig boezem en vene bekleeden , en die dien ten 

 gevolge aan den eenen kant tot het bloed, aan den anderen tot 

 de hartholte en de holte, die de vene vergezelt, in dezelfde be- 

 trekking staan, als de cellen van het orgaan van Bojanus tot 

 het bloed en tot de holte van het orgaan van Bojanus. Deze 

 cellen worden inderdaad slechts door een dun laagje bindweefsel 

 van het omspoelende bloed gescheiden en in dit laagje treft men 

 een fijn netwerk van spiervezelen aan , die vooral in de scheidings- 

 voren tusschen twee verhevenheden in het oog vallen." Vervolgens 

 overgaande tot de histologische beschrijving deelt Sabatieu mede , 

 dat boezem en vene een laag afgeronde cellen vertoonen , die uit- 

 puilen aan het oppervlak der verhevenheden op den boezem. Deze 



1) Leydig, Lehrbuch der Histologie. Frankfurt a. M. 1857. 



3) Sabatier, (A ) Anatomie de« la Moule commune. Ann. Sc. nat. Janvier 1877. 

 Art. N°. 1. 132 bladz. 9 PI. 



