194 



tendeels op de analogie: eeu epitheliale oorsprong voor de ge- 

 slachtsproducten schijnt regel te zijn ^); voor een anderen oor- 

 sprong dier producten juist bij de ]\Iollusken werd wel bij herha- 

 ling een lans gebroken, maar naar ik meen kan bij een oester 

 bezwaarlijk van een dergelijke opvatting sprake lijn. Die opvat- 

 ting, door Rabl -) o. a. gehuldigd, luidt, dat celgroepen van het 

 mesenchym (d. i. het bindweefsel tusschen de organen in geplaatst) 

 door deeling en groei de eieren en de spermatozoiden zouden le- 

 veren en nu geloof ik, dat, als deze opvatting voor een oester 

 de juiste was, de jongste Windzakken zich als geïsoleerde celgroe- 

 pen moesten voordoen, en eerst in oudere oesters een verbinding 

 van deze blindzakKen met de zij- en hoofdgangen van het ge- 

 slachtsorgaan moest plaats grijpen. De waarneming leert juist 

 het omgekeerde: in de jongste stadiën ontbreken de blindzakken, 

 in oudere vertoonen zij zich , doch van meet af aan (zie PI. IV , 

 fig. 25, PI. V, fig. 34) in samenhang met de zijgangen. Schijnt 

 in sommige doorsneden die samenhang te ontbreken , zoo leert de 

 vergelijking met de daaraan voorafgaande of daarop volgende cou- 

 pes , dat dit alleen het gevolg is daarvan , dat het vlak der coupe 

 niet samenvalt met de lengterichting van den blindzak. Van eenig 

 gewicht is misschien de waarneming, dat de blindzakken bij zeer 

 jonge oesters langer zijn nabij de uitmonding der geslachtsorga- 

 nen, dan verder daarvan verwijderd. 



Aan den wand der blindzakken (en vermoedelijk uit epitheel- 

 cellen) ontwikkelen zich de geslachtsproducten , en wel op die 

 wijze, dat spermatozoid en ei naast elkander in denzelfden blind- 

 zak ontstaan. 



De jongste toestand van het oesterei door mij waargenomen 

 vertoont zich als een kleine 20 a 24 micromillimeter groote cel, 

 afgeplat naar den kant van den wand van den blindzak en ge- 

 welfd naar den vrijen kant. De inhoud der cel bestaat uit een 

 slechts weinig korrelig plasma en uit een groote heldere kern , die 



1) Hektwig, o. und R., Coelomtlieorie. Jenaische Zeitschr. XV. 1881. p. 90 en 91. 



2) E.ABL, Entwicklung der Tellerschnecke. Morph. Jahrb. V. 1879. 



