204 



(Ier geslachtsorganen wordt de vereeuiging van al die processen 

 bedoeld, die uitloopen op het vrij komen van de geslachtspro- 

 ducten en op het hechten van de spermatozoïden aan de rijpe 

 eieren. Noch de eigenlijke bevruchting, noch de ontwikkeling van 

 het bevruchte ei worden dus door mij behandeld. 



Zooals boven reeds door mij werd meegedeeld is het aantal 

 geschriften, dat over de physiologie der voortplanting bij de oes- 

 ter handelt , vrij groot. Ik wensch ze niet alle te analyseeren : 

 ik zal er een keuze uit doen en zoo kort mogelijk diegene be- 

 spreken , die voor de historie van ons onderwerp werkelijk van 

 beteekenis zijn. 



liceuw eiihoek was waarschijnlijk de eerste , die de spermato- 

 zoïden van de oester waarnam ^). Reeds vroeger had hij de 

 oesterbroedjes in den baard der oester leeren kennen en ook 

 beschreven, doch ongeveer 10 of 11 Juli 1696 nam hij de kleine 

 zaadelementjes waar, die met de aangezwollen kopjes tegen elk- 

 ander lagen en hun staarten buitenwaarts keerden (Literat. overz. 

 p. 34) : toen L. overwoog hoe vele zaadelementen een oester wel 

 bevatte , stond hg versteld en berekende hij , dat geen koninkrijk 

 in Europa zoovele menschen zoude uitleveren, als er manlijke 

 diertjes in een oester waren. Als L. op de volgende bladzijde 

 een andere door hem geopende oester een wijfjes-oester noemt, 

 mogen wy besluiten , dat hij de oester voor een ééuslachtig dier 

 hield. Op die zelfde bladzijde vertelt L., dat hij uit het lichaam 

 van een oester, die nog geen ongeboren oesters tusscheu de baar- 

 den bevatte , een groote menigte oesters , die nog niet voldragen 

 waren , voor den dag haalde. » Want dat deel dat tot de schulp soude 

 werden , was nog ongemeen dun , en doorschijnende , soo dat men 

 in eenige de visdeelen door de schulp konde bekennen." Hieruit 

 blijkt myns inziens , dat L. meende dat de eieren , als zij het lichaam 

 van de oester verlaten, reeds een zekere mate van ontwikkeling 

 bereikt hadden. 



1) Leeuwenhoek. Sesde Vervolg der Brievea, Delft, 1697. 103de Missive. 



