218 



ning toegedaan is geweest, maar dat integendeel hoe langer zoo 

 meer stemmen ten guaste van het éénslachtig functionneeren van 

 de oester zijn opgegaan. Ook mg is het langzamerhand tot ze- 

 kerheid gevs^orden, dat wij in de oester volstrekt geen »herma- 

 phrodite suffisant" hebben, maar veeleer een dier, dat op het 

 oogenblik, dat het aan de voortplanting deelneemt, zuiver één- 

 slachtig is. 



Uit den aard der zaak, dit moet niet uit het oog verloren 

 worden , is het oneindig moeielijker voor dit onderdeel van het 

 onderzoek tot zekerheid te geraken , dan b. v. voor het anatomisch 

 gedeelte. Directe waarneming is voor het laatste mogelijk, maar 

 voor het eerste slechts tot op zekere hoogte. Wel heeft men ook hiervoor 

 in de eerste plaats ongetwijfeld van noode waarnemingen te doen, maar 

 vervolgens uit die waarnemingen zijn conclusies te trekken , waarbij 

 alles aankomt op de meerdere of mindere beteekenis , die men aan 

 elk waargenomen feit toekent. Dit laatste is echter vaak zeer sub- 

 jectief. Veelheid van waarnemingen kan zeker helpen, om aan de 

 gevolgtrekking een vastere basis te geven , maar sluit de mogelgk- 

 heid van het maken van een fout in de redeneering volstrekt niet 

 btdten. 



Het aantal door mij onderzochte oesters is niet zeer groot ge- 

 weest. Ik noem evenwel alleen diegene » onderzochte" oesters, 

 van welke ik voldoend goede microscopische preparaten heb ver- 

 kregen , zoodat ik met wiskundige zekerheid den toestand van het 

 geslachtsorgaan op het oogenblik van het openen kan beoordeelen. 



Volwassen oesters (3 of meerjarige) in den voortplantingstijd 

 geopend geven niet altijd hetzelfde beeld te aanschouwen. Heeft 

 men niet te doen met ziekelijk aangedane organen, dan laat de 

 toestand, die men waarneemt, zich steeds tot een van de vijf 

 volgende gevallen terugbrengen : 



10. Overvloed van rijp sperma en bijna geen enkele eicel. Jongere 

 ontwikkelingstoestanden van het sperma schaarsch: alles schijnt 

 verbruikt om zooveel mogelijk sperma te leveren. Oester vet. 

 Plaat IV, tig. 27. 



