222 



mij voor de juiste beoordeeling van de physiologie der geslachts- 

 organen van het grootste gewicht schijnt. Het zyn : 



1". dat de eieren op het oogenblik, dat zij de geslachtsopening 

 der oester verlaten, bevrucht zijn, en zelfs de eerste stadiën der 

 klieving doorloopen hebben. Zelf deed ik deze waarneming niet. 

 Ik kan mij evenwel beroepen op de getuigenis van Davaine , de La- 

 CAZE-DüTHiERS CU Op de in het 7ti« jaarverslag van het Zoölogisch 

 Station vermelde waarneming van Dr. Waalewijn ^). 



en 2", dat ik bij herhaling sperma aantrof, zoowel tegen de 

 randen van de uro-genitaalspleet , als in het uiterste gedeelte van 

 het genitaalkanaal, in den urineleider en zelfs in de urinekamer 

 (Zie PI. V, fig. 29). 



En wanneer we dan bovendien in het oog houden, dat 

 1°. Autogame dieren [zooals Robin (p. 469) zegt: hermaphrodites 



suffisants] uiterst zeldzaam zijn, en 

 2". dat wij bij de naaste verwanten van de gewone oester, bij 

 andere soorten van het geslacht Ostrea, éénslachtigheid waar- 

 nemen (volgens Brooks en Rijder bij O. virginiana, volgens 

 Bouchon-Brandely bij O. angulata), 



dan geloof ik, dat we niet langer mogen aarzelen met aan te 

 nemen, dat de oester op het oogenblik der voortplanting als één- 

 slachtig dier functionneert. 



Immers alleen op deze manier gelukt het een verklaring te ge- 

 ven van de verschillende beelden , die het geslachtsorgaan in den 

 voortplantingstijd te zien geeft. Hoe anders b. v. de toestanden 

 te begrijpen, als die in geval 1 en geval 4 (bladz. 218) vermeld? 

 DE Lacaze-Duthiers zegt , dat het hem steeds gelukte (vaak evenwel 

 eerst na een geheelen dag zoekens) bij een met sperma voorziene 



1) Het citaat luidt woordelijk: Den 23sten Juli van dit jaar opende ik een goed ont- 

 wikkelde oester, die door de stevigheid bij het aanvoelen niet deed vermoeden, dat het 

 een broedoester zou zijn ; ik opende ze voorzichtig zonder de geslachtsklier te beschadigen 

 en vond ook geen broed tusschen den mantel , noch in de schaal. Toen ik na weinige 

 oogenblikken het dier weder ter hand nam, had de aflegging van broed plaats gehad en 



duurde nog voort ; Het vrij wordende bestond uit gekliefde eieren ongeveer als 



tiguur 4 bij IJavaink op plaat II. 



