258 



ginne -witaclitig , dun en yloeibaar uit , maar later verandert het 

 in een zwartachtige , brijachtige massa. Onderzoekt men het on- 

 der den microscoop dan vindt men daarin eieren in tweederlei 

 toestand: l^. sommigen, die geheel wit zijn en niet volkomen 

 rond, ongeveer als pillen er uitziende; deze zijn onbewegelijk en bij 

 gevolg het minst ontwikkeld ; 2^. anderen , ook wit en rond , maar 

 een weinig meer samengedrukt dan de eerste ; deze hebben de ge- 

 daante van de volwassen oester en een zwart lijntje daar, waar 

 de schelpjes geopend worden. Deze zijn bovendien bewegelijk en 

 gaan met eene spiraal vormige beweging door de schelp van het 

 moederdier heen en weer. Dit geschiedt totdat de eieren verder 

 ontwikkeld zijn (usque ad perfectiorem animationis gradum) , dan 

 sluit de oester hare schelp , zoodat aan het water daarbuiten den 

 toegang afgesloten wordt en zij zelve intusschen ten gevolge van 

 de voeding der eieren afneemt; in dien tijd nemen de jonge oes- 

 ters langzamerhand dezelfde vorm aan als de volwassene en krij- 

 gen eene zwarte kleur. Hetzij wegens gebrek aan vocht, of 

 omdat zij voor hunne verdere ontwikkeling geene beweging meer 

 behoeven , blijven zij onbewegelijk in de schelp , totdat zij door 

 de moeder worden afgescheiden en zich op verschillende plaatsen, 

 hout, slib, steenen enz. vastzetten. 



leeuwenhoek ^) (1695) schijnt onafhankelijk van Brach het 

 broed van de oester herkend en onderzocht te hebben. In eeu 

 brief, gedateerd XVIII Kal. Sept., deelt hij mede dat hij den 4en 

 Aug. eene oester opende, die eene ongelooflijke hoeveelheid jonge 

 oestertjes bevatte, ïvelke zich met behulp van kleine orgaantjes, 

 die zij uit de schelp naar buiten brachten en bij het afsterven 

 naar binnen trokken (velum auct.) , snel door het water heen en 

 weer bewogen. Zij geleken zóó volkomen op de volwassen oes- 

 ter, als het eene ei op het andere; maar hunne grootte is zoo 

 gering, dat er volgens zijne berekening 1728000 gaan op een 

 kogel , waarvan de middellijn een duim bedraagt. Ook jongere 



1) A. van Leeuwenhoek, Arcana Naturse. Opera, T. II, Epist. 92 en 94. 



