274 



Ten slotte mogen hier nog een paar mededeelingen betreffende 

 de ontwikkeling van twee verwante soorten , de Amerikaansche 

 (O. virginiana) en de Portageesche Oester (O. angulata) eene 

 plaats vinden. 



Volgens Brooks ^) (1880) is de Amerikaansche Oester (Ostrea 

 virginiana List.) eenslachtig; haar eieren worden bevrucht en 

 ontwikkelen zich buiten het moederdier. Het verloop van het 

 klievingsproces hangt veel af van témperatunr en andere omstan- 

 digheden ; in sommige gevallen is het met trilharen voorziene 

 embryo gevormd binnen twee uren na de bevruchting , maar ge- 

 woonlijk duurt dit niet minder dan 24 uren en het kan twee 

 dagen eischen. De klieving begint daarmede, dat het ei eene 

 ovale gedaante krijgt; het breede einde wordt de animale (for- 

 mative Brooks), het smalle einde de vegetatieve (nutritive 

 Brooks) pool. De laatste beantwoordt aan de rugvlakte van 

 het embryo. Onder sterke bewegingen van den dooier treedt 

 het eerste poolblaasje naar buiten. Het ei klieft zich vervol- 

 gens eerst in drie blastomeeren , twee aan de animale en een 

 aan de vegetatieve pool gelegen. Eene klievingsholte , zooals bij 

 de eieren van andere Mollusken wordt waargenomen, schgnt niet 

 aanwezig. Na herhaalde deeling der animale bollen , wier aantal 

 bovendien door afsnoering van anderen van de vegetatieve kogel 

 vermeerderd wordt , ontstaat op die wijze eene laag ectodermcel- 

 len , die den vegetatieveu bol overdekt en langzamerhand meer en 

 meer omgroeit. Door deeling ontstaan nu uit den vegetatieven bol 

 eerst twee, vervolgens zes en meer entodermcellen ; het embryo 

 wordt plat en ectoderm en entoderm verwijderen zich van elkaar. 

 Vervolgens stulpt het entoderm zich in , zoodat eene ondiepe 

 schotelvormige gastrula ontstaat, met kleine lichaamsholte. Het 

 embryo ondergaat nu belangrijke gedaanteverandering : er treedt 

 een trilcilienkrans (het velum) op , en aan de rugzijde ontstaat 

 eene halvemaanvormige groef, die dwars op de lengteas van het 

 lichaam staat en de blastoporus vertegenwoordigt. De blastoporus 



1) studies from the Biological Laboratory of John Hopkins University, N°. IV, Balti- 

 more, 1880, pi. I— X. 



