284 



de raantelholte komen kon , op die wijze het broed een paar da- 

 gen ongestoord in zijne ontwikkeling te volgen ; maar ook dit 

 duurde slechts kort, wijl de oester bij elke dergelijke kunstmatige 

 verlossing steeds een groot aantal embryonen uitstiet, zoodat zij 

 spoedig al het broed kwijt was. Het is dus niet mogelijk eene 

 onafgebroken reeks van de verschillende ontwikkelingsstadiën te 

 verkrijgen, maar men moet zijn toevlucht nemen tot onderlinge 

 vergelijking van de waargenomen toestanden en trachten op die 

 wijze zich eene voorstelling van de ontwikkeling te vormen. Hierbij 

 komt nog dat men de broedhoudende oesters niet altijd uitwendig 

 herkennen kan ; wel is de verslapping van de sluitspier en dien 

 ten gevolge het minder energisch sluiten van de schelp eene vry 

 zekere vingerwijzing dat de oester embryonen bevat, maar dit 

 verschijnsel doet zich toch zonder twijfel het sterkst voor, hoe 

 ouder het broed is en hoe nader bij het tijdstip dat het vrij zal 

 worden. Ik kreeg dan ook veel meer moêroesters die oud broed 

 dan die jong broed bij zich hadden en hieraan mag ik het toe- 

 schrijven dat de eerste stadiën der eiklieviug mij grootendeels on- 

 bekend gebleven zijn. 



Davaine ^) en Möbius ^) hebben evenwel reeds eenige der aller- 

 eerste klievingsstadiën van het oesterei afgebeeld en beschreven; 

 daaruit blijkt dat, na uittreding der poolblaasjes (fig. 2), het ei 

 zich , evenals dat der overige LamelHbranchiaten 3) , deelt in twee 

 bollen , een kleine (animale) en een groote (vegetatieve) bol (fig. 

 3). Dit stadium wordt gevolgd door één bestaande uit vier bol- 

 len , drie kleinere aan de animale pool , rustende op een groote 

 vegetatieve bol (Fig. 4). Door voortgezette deeling der animale 

 bollen en gelijktijdige afsnoering van kleinere bollen van den ve- 

 getatieven bol ontstaat aan de animale pool eene laag kleine cel- 

 len , die den vegetatieven bol meer en meer omgroeien , zonder 

 hem evenwel geheel in te sluiten (Fig. 5). Nu begint ook de 



1) Loc. cit. p. 34, pi. II. 



2) Loc. cit. p. 16. 



3) Eene uitzondering schijnt Pisidium te maken. Ray Lankester, Contrib. to the de- 

 velopm. history of MoUuscaj Phil. Transaet. Vol. 165, 1876. 



