413 



keurig is; de duidelijk waar te nemen merken aan den wal zijn niet groot 

 genoeg in aantal om er zeer dikwijls zonder eenig instrument gebruik van 

 te kunnen maken , en de schatting van den afstand tot den oever is uit 

 den aard der zaak zeer onnauwkeurig. Hoewel de tonnen , die sommige vaar- 

 geulen aangeven , soms konden dienen om de plaats van den drijver eenigs- 

 zins nader te bepalen , blijft er toch zeer veel op deze wijze van plaatsbe- 

 paling aan te merken, hetgeen ook blijkt uit de waarnemingen, die waar 

 zij in eenig verband met elkaar kunnen gebracht worden , herhaaldelijk 

 tegenstrijdigheden opleveren. 



De eerste dag, die wegens de ongunstige weersgesteldheid voor de waar- 

 nemingen geschikt was, was Donderdag 8 September, terwijl de voorafgaande 

 werkzaamheden in de eerste 7 dagen der maand verricht waren. Het zal 

 goed zijn zich bij het lezen van het volgende te bedienen van de hydrogra- 

 fische kaarten van het verdronken land van Zuid Beveland, Eendracht en 

 Ooster Schelde en van het Brouwershavensche zeegat , Roompot en Ooster Schelde ; 

 bovendien kan de kaart der Visscherijen in de Ooster-Schelde hier en daar 

 van dienst zijn. 



Te 9** 10°i ging ik uit de haven van Wemeldinge met de stoomboot » Zm'J- 

 Beveland" en twee roeibooten. Op rb 300 M. uit de haven werd de eerste 

 boot (n° 1) met drie mannen en twee drijvers achtergelaten; te Gorishoek 

 waar nog eenige booten en 11 mannen zich bij ons voegden, werd eveneens 

 een boot (n° 2) met drie man gelaten; verder werd er een (n° 3) geplaatst 

 in den mond van de Eendracht, een (n° 4) zoo diep mogelijk in het Ser^rsc^e 

 diep en ten slotte een (n° 5) ter hoogte van Bergen op Zoom , om te roeien 

 tot ten zuiden van de Kraaierplaat. 



In het geheel waren dien dag 17 mannen in dienst, waarvan het later 

 bleek dat slechts 2 behoorlijk met het vaarwater bekend waren. De een 

 was in boot n° 1 ; de andere in n° 2, Voor dat de booten aan zich zelf 

 werden overgelaten, maakte ik aan de bemanning de behandeling der drij- 

 vers duidelijk; steeds moesten zij den langsten drijver gebruiken waar dit 

 mogelijk was en in dat geval ook den kortsten in het water plaatsen om te 

 kunnen zien welken invloed het verschil in lengte zou hebben. In het al- 

 gemeen schijnt deze invloed slechts klein geweest te zijn, in de aanteeke- 

 ningen der waarnemers wordt althans zelden melding gemaakt van een aan- 

 zienlijk verschil in plaats der drijvers. Zoodra de drijver den grond raakte, 

 werd hij weer in den hoofdstroom geplaatst en zoo noodig alleen de kortste 

 drijver gebruikt. De boot n° 1 liet te 1 Ou 4m den drijver uit , die in ooste- 

 lijke richting voortdreef en langzamerhand meer den wal van Tholen na- 

 derde, tot hij in het Lodijksche gat dreef en bij het daar liggende wacht- 

 schip ongeveer % uur bleef liggen zonder veel van plaats te veranderen , tot 



27 



