484 



waren ^). Ik heb het vergelykende onderzoek tot deze 400 oesters 

 bepaakl en dit niettegenstaande bovengenoemde HH. oesterkwee- 

 kers bereid waren een grooter aantal ter mijner beschikking te 

 stellen. Ik deed dit, omdat ik inzag, dat een vergrooting, een 

 verdubbeling b. v., van het aantal de te maken gevolgtrekking 

 een slechts in geringe mate vastere basis zou geven , terwijl het 

 mij aan tijd en gelegenheid ontbrak om b. v. een tienmaal groo- 

 tere hoeveelheid te onderzoeken. Uit het oogpunt van vergelij- 

 king van gekweekte en wilde oesters ken ik dan ook zelf slechts 

 geringe waarde toe aan het door mij ingestelde onderzoek. Dat 

 ik mijn bevinding in deze toch openbaar maak, geschiedt, omdat 

 ik een nauwkeurige opgave van den toestand , waarin zich bij het 

 begin van den voortplantingstijd de geslachtsorganen van een 

 zeker aantal oesters bevinden, op zich zelf niet van gewicht ont- 

 bloot reken. 



Ik ben volstrekt niet de eerste , die de beteekenis van een der- 

 gelijk onderzoek inziet, noch de eerste, die een dergelijk onder- 

 zoek instelt. Om van andere schrijvers niet te gewagen, noem ik 

 slechts Gerbe en Möbius. Gerbe ^) trachtte uit te maken of de 

 oesters reeds in het eerste jaar van hun leven aan de voortplan- 

 ting deelnamen en vond op 435 éénjarige oesters er 35 met broed- 

 jes in de kieuwen, 127 met eieren in de eierstokken en 189 met 

 spermatozoïden: er bleven er dus slechts 84 over, die gedurende 

 dat eerste jaar geen duidelijke geslachtelijke ontwikkeling vertoon- 

 den. (Voor de oesters met eieren en met spermatozoïden schijnt 

 het mij evenwel alles behalve een uitgemaakte zaak, dat zij gedu- 

 rende het jaar der waarneming reeds aan de voortplanting deel- 

 genomen zouden hebben). Möbius ^) onderzocht ruim 300 oesters , 

 die den 25 Mei gevischt waren en vond dat 18°/o van deze ge- 



1) Dit is de zoogenaamde //Geul"; zij bevindt zich ten NO van Yerseke en haar 

 diepte bedraagt ongeveer 10 meter. 



2) Gerbe, Z. Aptitude qu'ont les huitres de se reproduire dès la première année. 

 Revue et Magas. de Zoölogie pure et applique'e. 3me Se'rie (Guérin-Me'neville , Paris) 

 IV. 1876. 



3) Möbius, Karl. Die Auster und die Austernwirthschaft. Berlin. 1877. Wiegandt, 

 Ilempel und Parey. 



