586 



van het water met het fijne net een aantal kleine medusen kun 

 nen verzamelen , die in den outwikkelingskring van de Hydroïd- 

 polypen behooren. Zij kwamen in de maanden Juni , Juli en 

 Augustus 1883 in grooten getale voor in de Eendracht, voor 

 Tholen. Herklots heeft deze Leptomedusen in zijn Fauna als 

 inheemsche vormen onvermeld gelaten. Daarentegen heeft de Zeeuw- 

 sche natuuronderzoeker Slabber reeds in 1778 in zijn »Natuur- 

 kuudige Verlustigingen", p. 76, Pi. XI. fig. 5 — 8, een der klein- 

 ste medusen als een » Medusa marina" beschreven en zeer herkenbaar 

 afgebeeld. Deze vorm heb ik nu teruggevonden in een der drie 

 soorten , waartoe de in de Schelde aangetroffen medusen mij ge- 

 bleken zijn te behooren. Daar ik aan de kust verstoken was van 

 de werken , die voor de determinatie dezer vormen noodig waren 

 zoo heb ik deze determinatie later aan het met osmiumzuur en 

 met geconcentreerde sublimaatoplossing geconserveerde materiaal 

 moeten verrichten. Daartoe heb ik voornamelijk van de verhan- 

 deling van Böhm ^) en van de schitterende Monographie van 

 Haeckel ^) gebruik gemaakt. De door Slabber ontdekte vorm 

 draagt bij Haeckel (p. 173) den naam van 



Obelia sphaeeülina , Péron et Lesueur. 



Deze is de vrije meduse der Obelia (Campanularia) dichotoma , 

 Hincks. Reeds Slabber heeft de 16 tentakels herkend, waarvan deze 

 meduse bij de geboorte is voorzien ; buitendien nam hij de maag 

 en de geslachtsorganen waar , zonder deze als zoodanig te kun- 

 nen herkennen. Ook is de eigenaardige houding , die deze van een 

 velum verstoken vorm bij het zwemmen veelal aanneemt, door 

 hem onmiskenbaar weergegeven. In de Noordzee is deze vorm op 

 vele punten o. a. door Schulze aangetroffen , die ze als Eucope 

 lucifera , Forbes vermeldt (1. c. p. 1 37), later door Böhm aan de 

 kust van Helgoland Voornamelijk in Augustus was deze vorm 

 bijna dagelijks in aanzienlijke getale in de Eendracht aantetreffen. 

 De lengte bedroeg van l-^/'^ — 2^!^ mm. 



1) R. Böhm, Helgolander Leptomedusen. Jenaische Zeitschr. f. Naturwiss. XII. 

 08. PI II-VII. 



2) E. Haeckel, System der Medusen. 1881—1883. 



