LXXXII 



scheurde en ingekrompen amnion, waarvoor de hoogleeraren v. Bem- 

 melen en Nijhoff en bij zelve deze bijna vaatvrije aanhangselen in den aan- 

 vang hielden. Zijne meening berust eenerzijds op de daardoor verkregen 

 overeenstemming met het schema door Klaatsch voor de eivliezen van 

 Phocaena gegeven, anderzijds op de volgende feiten : 

 1°. Alleen bij deze opvatting zijn de op deze vliezen voorkomende karun- 



kels naar de amnionholte toegekeerd, 

 2°. Er is een duidelijk kanaal in de navelstreng aanwezig, dat in de op 



die wijze geconstrueerde holte uitmondt. 

 3". Indien dit vlies als amnion wordt opgevat, zou het nog geen derde 

 deel van het embryo kunnen omvatten. 

 Daartegenover blijft het feit bestaan, dat de losse allantoïslaiDpen vrij 

 wel niet gevasculariseerd zijn en dit alleen bij het met de serosa ver- 

 groeide deel rijkelijk het geval is, reden waarom prof. Nijhoff bezwaar 

 heeft dit orgaan als den wand van den allantoïszak op te vatten. 



Daarna demonstreert dezelfde spreker een aantal wasmodellen, betrek- 

 king hebbend op de ontwikkelingsgeschiedenis van Megalobatrachus maxi- 

 mus, waarbij hij gelegenheid heeft eenige rectificaties en aanvullingen te 

 geven van zijne vroegere studiën over de kiembladvorming van dezen 

 Batrachiër. De quintessens van zijn betoog komt hierop neer, dat men 

 bij de kiembladvorming 3 processen moet onderscheiden: 

 a. Cephalogenesis Rnhrecht =^ protogenesis Assheton, waarbij het archen- 

 teron i. c. door omgroeiing der klievingsholte gevormd wordt. Dit 

 proces is gelijk te stellen aan de gastrulatie der Evertebrata. Uit dit 

 deel van het ei ontstaat het latere kopgedeelte van het embryo. 

 h. Somatogenesis de Lange = 7wtogenesis Hubrecht = deuterogenesis 

 Assheton, waarbij de dorsaalplaat, d. i. het vormingsmateriaal van 

 chorda en mesoderm ingestulpt wordt en waarbij dorsale instulping 

 (neënteron) en somatoporus (= notoporus Hubrecht = blastoporus 

 oudere auteurs) optreden. De dorsaalplaat groeit na het doorbreken 

 van den scheidingswand tusschen archenteron en neënteron over deze 

 grens heen en vormt zoo een groot deel van het ongesegmenteerde 

 kopmesoderm, waaruit het mesoderm der kiemstreek (behalve het 

 mandibulaire en praemandibulaire mesoderm) en het pericard zullen 

 ontstaan, terwijl omgekeerd cellen der archenteron bekleeding (dus 

 entodermcellen, makromeren) onder de dorsale bedekking van het neën- 

 teron groeien. Dit deel van het embryonale materiaal vormt het voorste 

 gedeelte van den romp (+ 12 oersegmenten) en kan worden opgevat 

 als ontstaan door vergroeiing der somatoporuslippen. 

 c. Urogenesis de Lange (= tritogenesis, als men in Assheton's nomen- 

 clatuur wil blijven). Na de sluiting van den somatoporus tot anus 

 en canalis neurentericus blijft er vóór de laatste opening raeristema- 

 tisch weefsel over (eindknop, teloblastema der Amnioten), waarbij 

 ektoderm en mesoderm over een groote lengte in de mediaanlijn 

 vergroeid zijn, in tegenstelling met de eigenlijke dorsaalplaat, welke 

 alleen aan de somatoporuslip met het ektoderm samenhing. Dit mate- 

 riaal dient eensdeels voor de lengtegroei van dem romp (±: 12 oer- 

 segmenten), anderdeels wordt daaruit de staart gevormd. 



Z. i. diende deze vrijwel geheel dorsaal van den somatoporus ge- 

 legen eindknop oorspronkelijk alleen als staartmeristeem. Door het 

 verbruiken van een deel der dorsaalplaat voor het mesoderm der 

 kieuwstreek, moest nu ook het voorste deel van het staartmateriaal 

 aan den bouw van den romp deelnemen. In de ontogenese komt daar 



