LXXXVK 



O"". De adductüi- hyonianclibularis staat sagittaal en is geinsereerd aan den 

 langen processus opercularis, terwijl de gewone stand horizontaal en 

 de gewone insertie aan de binnenzijde van bet hyomandibulare is. 

 Ook dit vinden we elders nergens dan bij Liparis. 

 6°. De dorsale kiouwboogspieren vertoonen het eigenaardige type, dat 

 door mij onder den naam van acanthoptenjgoid type beschreven is 

 (Vergel. Anat. v d. kaak- en kieuwboogspieren der Teleostei p. 170) 

 en dat voor zoover de onderzoekingen reiken, kenmerkend schijnt te 

 zijn voor de hoogere Acanthopterygii. De levator van den vijfden 

 kieuwboog heeft zijn insertie overgebracht op den schoudergordel 

 (cephalo-scapularis), juist als bij Cotlis^ Liparis en Cyclopterus. 

 7°. Rostraad van het reukorgaan vinden we een paar zeer typische, ge- 

 kruist loopende banden, die in dien karakteristieken vorm slechts 

 nog bij Liparis en Cyclopterus bekend zijn. 

 8\ Als voornaamste reden om de Gadiden niet onder de Acanthopterygii 

 op te nemen en ze als reeds zeer vroeg afgesplitst te beschouwen, geven 

 Boulenger, Goodrich e a. op de eigenaardige loop van den nervus 

 olfactorius Deze wijkt van alle Acanthopterygii en zelfs van de groote 

 meerderheid der Teleostei af, doordat hij niet door de orbita loopt, 

 maar in een dorsaal van het septum interorbitale gelegen sii-ial kanaal. 

 Hierdoor ontstaat een sterke gelijkenis met eenige der laagste Teleostei 

 en met de Selachii, ofschoon toch nog altijd het bij de Gadiden goed 

 ontwikkelde septum infraorbitale een groot verschil blijft. Ook dezen 

 eigenaardigen bouw vinden we reeds voorbereid onder de Acantho- 

 pterygii. Bij Cyclopterus is de kop sterk verbreed en loopt de olfac- 

 torius slechts over korten afstand door de orbita; bij Liparis strekt 

 de hersenholte zich tusschen de beide oogen naar voren uit (secun- 

 dair, door verkorting van den kop) en de olfactorius blijft er over 

 zijn geheele lengte in besloten. 

 9°. Even vóór het binnentreden in het reukorgaan is de olfactorius knop- 

 vormig verdikt, waardoor het geheel veel op den langen tractus en 

 bulbus olfactorius der Selachii gelijkt. Ook dit vinden we voorbereid 

 bij Liparis, welks olfactorius over een groot gedeelte zijner lengte 

 spoelvormig is verdikt. 

 Het voornaamste argument tegen de opneming der Gadiden onder 

 de Acanthopterygii vervalt door de sub 8° beschreven overeenkomst 

 met Liparis Daar al de opgesomde kenmerken niet aan convergentie 

 kunnen worden toegeschreven, trek ik het besluit, dat de Gadiden be- 

 hooren te worden geplaatst onder de Acanthopterygii, in de onmiddellijke 

 nabijheid der Liparidae. Dat zij een jonge groep vormen, wordt ook be- 

 vestigd door de palaeontologie, daar Gadiden pas in miocaen en oligocaen 

 voorkomen. 



De Heer K. Kuiper spreekt daarna over ))de enzym werk ing 

 van het speeksel bij verschillende diersoorten". 



In verband met het nog steeds bestaande meeningsverschil omtrent de 

 aanwezigheid van ptyaline in het speeksel van verschillende Vertebraten, 

 werden een dertigtal soorten uit den Artistuin onderzocht. Spreker kon 

 de meening van Schennert onderschrijven, dat slechts van enkele dieren 

 de ptyalinewerking die van den mensch evenaart. De sterkste werking 

 trof hij aan bij Eteplias, daarna volgde Cebus chrysopus. Bij geen Her- 

 kauwer ontbrak ptyaline. Bij Carnivoren trad het schijnbaar geheel wille- 

 keurig bij sommige soorten op, bij andere naverwante kon hot niet worden 



