63 



zijlobben. Opmerkelijk is het, dat deze landbewonende rhabdocoele 

 op gelijke wijze een hamervormigen kop bezit als sommige land- 

 bewonende dendrocoelen , b.v. Bipalium. Het geheele lichaam , 

 dat, bij opvallend licht, grijsaclitig is met wit doorschijnenden 

 darm, is met trilhaarepithelium bekleed; hier en daar, vooral 

 aan den staart ziet men enkele korte stijve borstels , terwijl de 

 geheele huid met papillen overdekt is , die weder aan den staart 

 het duidelijkst voor den dag treden. 



Overal in de huid liggen kleine elliptische staafvorniige 

 lichaampjes; behalve deze ziet men, in de achterste helft des 

 lichaams, vele geelachtige puntige en harde lichaampjes tegen 

 die staafjesdragende laag aanliggen (Fig. 4). De mondopening be- 

 vindt zich in het midden van den gebogen voorsten rand van den 

 kop aan de buikzijde , geheel aan den rand ; zij voert in eene 

 voor zamentrekking vatbare buisvormige holte, die naar achteren 

 wijder wordt en het voorste gedeelte van den tonvormigen 

 pharynx omvat. Zoo deze wormen zich vrij bewegen , b.v. zoo 

 men een weinig water toevoegt^ waarin zij dan snel heen en 

 weer zwemmen , zoo bedraagt de afstand van den voorrand van 

 den kop (de mondopening) tot de achterste grens van den ton- 

 vormigen pharynx nagenoeg een derde van de lengte van het 

 geheele lichaam. Aan het voorste gedeelte van dezen langwer- 

 pigen pharynx liggen lengte-spiervezelen , doch over het overige 

 verreweg grootste gedeelte bespeurt men circulaire spierfibrillen. 

 Door deze spieren kan het lumen van den pharynx zich ver- 

 wijden en vernauwen; dit lumen is zeer eng, wordt even vóór 

 het einde van den pharynx wijder en voert dan in een afgerond 

 kegelvormig gedeelte, dat in den darm uitsteekt en evenzoo voor 

 zamentrekkende beweging vatbaar is. 



De darm is overal, ook aan zijn achterste einde, scherp be- 

 grensd en wordt door het lichaamsprotoplasma omgeven, daar 

 eene eigeidijke lichaamsholte niet aanwezig is. Hij eindigt blind 

 en heeft een wand met vele uitzakkingen , welke van gedaante 

 veranderen. Deze wand is gevuld met talrijke grootere en klei- 

 nere korreltjes. De darm kan zich verengen en verwijden ; neemt 

 men nu in aanmerking, dat, door de bewegingen van het dier 



