217 



niet bespeuren dezer actie kunnen aanmerken ; ik behoef echter 

 slechts te wijzen op het onafgebroken onderzoek dat ik zoowel 

 des zomers als des winters onder alle mogelijke omstandigheden 

 instelde , zonder in eenig opzicht genoodzaakt te zijn dit 

 te moeten of te loillen afbreken. Langs dezen weg had ik 

 dan ook het geluk resultaten te verkrijgen die aanleiding 

 gaven dat ik mijne zienswijze, welke ik thans na voort- 

 gezet onderzoek nog met dezelfde overtuiging wensch te verde- 

 digen, op de duidelijkste wijze trachtte te ontvouwen. 



Mijne verhandeling, welke in het Zeitschr. f. wiss. Zool, 

 (XXIII, 1873, blz. G04— 608. PI. XXX. Fig. 21-39) eene 

 plaats gevonden heeft, bevat de meest verrassende uitkomsten, 

 en ofschoon Prof. Engelmann weinig waarde daaraan schijnt te 

 hechten , zoo moet ik toch ten stelligste verzekeren , op grond 

 van mijne vroegere en van kortelings gemaakte navorschingen , 

 dat de ontwikkeling der Vorticellen (althans van V. nebidifera) 

 veel eenvoudiger is dan hetgeen men daaromtrent uit de meeste 

 onderzoekingen zou verwachten. 



De middelen welke Prof. E. aangeeft om een druppel waarin 

 Vorticellen al of niet geïsoleerd voortleven , langen tijd te bewa- 

 ren zonder dat zij gevaar loopen aan schadelijke invloeden bloot 

 te staan, zijn ongetwijfeld der aandacht overwaardig; ik meen 

 echter de eenvoudigste hulpmiddelen, als de beste, te moeten 

 aannemen. Het geschikste is ongetwijfeld de Vorticellen in een 

 druppel zoo min mogelijk in contact te brengen met vreemde 

 stoffen ; daartoe moet men zich in de eerste plaats getroosten 

 verscheidene uren achtereen één enkel individu te bespieden en te- 

 gelijkertijd controle-preparaten bij aantallen in voorraad te hou- 

 den onder even zoo vele microscopen , welke na afloop bewaard 

 blijv(!n in vochtige kamers, bestaande eenvoudig in eene klok op 

 een met water gevuld bord. Wanneer men eenmaal deze voor- 

 zorgen in acht neemt, dan kan het eens na tal van mislukte 

 pogingen gelukken een resultaat te verkrijgen , zooals ik dit 

 heb aangegeven. 



Wat kan nu de oorzaak zijn dat ik niet éénmaal echte 

 knopvorming en zelfs de knopvormige conjugatie slechts dan 



