218 



zag wanneer schadelijke invloeden het leven der Vorticellen be- 

 dreigden ; hoe komt het, vraag ik mij nu af, dat de vele hon- 

 derden Vorticellen, die ik onder de voorzeker hoogst gunstige voor- 

 waarden steeds zag, onafgebroken eene zoodanige levenskracht 

 bezaten dat alle verrichtingen steeds dezelfde waren. De zoozeer 

 uiteenloopende resultaten van Prof. Engelmann en van mij moe- 

 ten voorzeker de grootste verwondering baren ; intusschen valt 

 het niet te betwijfelen dat de genoemde voorzorgsmaatregelen de 

 kans van slagen vergrooten. Zou men dan de echte knopvor- 

 ming niet als een gevolg van de eene of andere nog onbekende 

 oorzaak kunnen beschouwen , zooals ik getracht heb eene oor- 

 zaak te vinden voor de knopvormige conjugatie? 



Hoogst merkwaardig is hetgeen Prof. Engelmann zegt van 

 de afgesnoerde knoppen ; — zij gedragen zich n.1. volkomen op 

 dezelfde vvijze, zooals ik duidelijk omschreven heb voor de dee- 

 lingsindividus, welke al dansende de gosteelde individus naderen 

 alvorens weg te zwemmen , of bij ongunstige gesteldheid daar- 

 mede te versmelten (conjugeren). Zou de echte knopvorraing 

 niet even zoo goed als de knopvormige conjugatie bij zekere 

 moeielijk te bepalen omstandigheden epidemisch optreden ; zeker 

 is het dat laatstgenoemde althans in geenerlei verband staat met 

 de voortplanting. Heeft men dikwerf deze conjugatie alsook 

 echte knopvorming in eenig verband zoeken te brengen met 

 geslachtelijke voortplanting, nog nimmer werd eenig positief 

 resultaat daarvan verkregen ; steeds bleven de uitstekendste 

 Infusoriënonderzoekers zich bepalen tot hypothetische beschouwin- 

 gen over den verderen gang van ontwikkeling. 



De eenige belangstelling, die Prof. E. aan mijn onderzoek 

 meent te moeten wijden , ligt in eene opmerking welke zeer 

 zeker in disharmonie is met hetgeen hij zegt op de eerste blad- 

 zijde van zijn feestgeschrift , waar maar al te duidelijk gewezen 

 wordt op „onze onbekendheid met de ontwikkeling der meeste 

 Infusoricn enz." (de Vorticellen rekenen klaarblijkelijk ook mede). 

 Daarmede is dus in strijd de bemoi'king „de ontwikkeling der 

 kernfragmenten tot Trichodina grandinella wijkt zoozeer af van 

 al hetgeen omtrciit ontwikkeling van Infusoriën en cellen in 't 



