239 



bewegen zij tastend heen en weer. Gelijk naakte slakken krui- 

 pen zij voort, en kunnen zich, evenals deze, in hooge mate 

 in- en uitrekken. Ook leiden zij een nachtelijk leven : 's avonds 

 begonnen zij in het vat , waarin zij gehouden werden , heen en 

 weer te kruipen , terwijl zij zich op den dag verborgen hielden. 

 Gelijk sommige Nemertinen , hebben zij het vermogen van te 

 spinnen ; eenmaal zag ik een mijner dieren aan een gesponnen 

 draad boven aan den wand van het glas hangen. 



Van boven zijn zij donkergrauw tot zwartachtig, van on- 

 deren vuilwit, waaruit volgt dat onze soort eene andere is dan 

 Geodesmus bilineatus M. , dien MetschnikofF beschreef en dien ik 

 voor een uitheemschen worm houd , welke door vreemde plan- 

 tenaarde bij toeval in den botanischen tuin te Giessen geraakte; 

 overigens behooren beide wormen tot hetzelfde geslacht, zooals 

 aanstonds blijken zal. Uitwendig is onze worm overal met 

 uiterst korte trilharen bezet, die alleen aan de beide uiteinden 

 van het lichaam iets grooter zijn. Evenals Geod. bilineatus be- 

 zit Geod. terrestris neteldraden , die zich op dezelfde wijze voor- 

 doen en ontwikkelen als bij de Giessensche soort. Bij prikkeling 

 stoot hij deze zeer fijne draden naar buiten uit, die men dan 

 bv. tusschen het dekglaasje en het objectiefglas in grooten ge- 

 tale aantreft. Het huidpigment bestaat uit door uitloopers anas- 

 tomoseerende cellen , waarin ik geen kern opmerkte. Het zenuw- 

 stelsel , dat ook bij dezen worm wel voorhanden zijn zal , nam 

 ik niet waar. — Als zintuigen bezit dit dier twee geheel van 

 voren nabij den voorrand gelegen eivormige blaasjes, waarvan 

 de grootste binnenste helft met pigment bekleed is, dat in veel- 

 hoekige cellen als zeer kleine donkerbruine lichaampjes is afge- 

 zet: een kern bespeurde ik in deze cellen niet. De voorste 

 helft dezer blaasjes is roodpaars gekleurd ; in ieder ligt een 

 paraliellopipedumvormig kristal, dat uit drie rechthoekige la- 

 mellen bestaat , die tegen elkander aan liggen , doch zich ge- 

 makkelijk laten isoleeren. 



MetschnikofF houdt deze organen , die op gelijke wijze bij 

 Geod. bilineatus voorkomen , voor oogen : mogelijk zijn het ge- 

 hoororganen , voor welke laatste meening de aanwezigheid van 



