23 



wassen jonge vogels zag men niet. Omstreeks het midden van 

 September vereeuigden zich de ouden weder tot groote vhichten, 

 die de eene na de andere weg trokken , zoodat zij uit vele stre- 

 ken spoedig geheel verdwenen. 



Sommige plaatsen , zooals het Harzgebergte , waar zij in het 

 voorjaar alleen doortrokken, ontvingen op hun terugtogt weder 

 een zeer kort bezoek. In andere streken , zooals Zwaben en Slees- 

 wijk, bleven zij in kleinen getale overwinteren. De vele hevige 

 sneeuwstormen, welke aldaar in Maart 1889 hebben geheerscht, 

 hebben hen echter doen omkomen , zooals is gebleken uit de 

 overblijfsels , welke men na het wegdooieu van de sneeuw heeft 

 gevonden. 



Professor R. Blasius , te Brunswijk , schreef mij dan ook , in 

 de maand Augustus , dat hem van het voorkomen van Steppen- 

 hoenders in Duitschland gedurende den zomer van 1889 niets 

 was bekend. Toch bleek later , dat zij niet geheel waren ver- 

 dwenen. In diezelfde maand toch werd te Barnow, district Brum- 

 melsberg, in Porameren , eene vlucht van 10 stuks opgedaan. 

 Een daarvan, die zich verwondde, door tegen een telegraafdraad 

 aan te vliegen en werd gevangen , bleek een jonge vogel van 

 hetzelfde jaar te zijn. In het laatst dier maand werd bij Lubben , 

 in Brandenburg, een enkel voorwerp geschoten, hetwelk zich by 

 eene vlucht patrijzen scheen te hebben aangesloten. In het laatst 

 van November berigtte men uit Aalborg, in Jutland, dat zich 

 aldaar weder Steppenhoenders hadden vertoond en in de »Illus- 

 trirte Jagdzeitung" van 3 Januari 1890 wordt medegedeeld, dat 

 den 9 December 1889 eene vlucht van 9 stuks was opgestooten 

 te Schuby , in Sleeswijk. 



Uit het bovenstaande schijnt te blijken, dat men de hoop, dat 

 het Steppenhoen zich hier te lande zoude kunnen vestigen , voor 

 goed zal moeten opgeven. Neemt men toch in aanmerking, dat 

 deze vogels in 1888 in zeer grooten getale tot ons zyn gekomen, 

 dat er, begunstigd door den bijna sneeuwvrijen winter van 1888/89, 

 een voldoend getal is overgebleven , en dat , was het voorjaar van 

 1888 koud en vochtig, dat van 1889 zich kenmerkte door warmte 



