XXXVII 



BUITENGEWONE WETENSCHAPPELIJKE VERGADERING. 



Amsterdam. Gebouw voor Zootomie. 25 April 1890. 's Avonds 7V2 uur. 



Aanwezif^ de HH. Hubrecht (Voorzitter) , Loman , Weber , Kohlbrugge , 

 Heiiisiurf, Molengraaff, Koniogsberger , Oudemans , Vosmaer en Hoek. 



De Heer Hoek spreekt over bet hermaphrodltisnie van de vis- 



üelicii uit de familien der Percidae en Sparidae. Bij elk dier families 

 vertoont bet verscbijnsel der tweeslacbtigbeid zich onder een eigen vorm. 

 ïot de Percidae bebooren de oudst bekende vormen van bermapbrodiete 

 visscben: Serranus cabrilla, S. scriba en Centropristis hepatus. Terwijl 

 nu de andere door Spr. onderzocbte Percidae niet tweeslachtig bleken te 

 zijn , zijn de genoemde visscben het steeds en wel op die wijze , dat bun 

 geslachtsklieren er als eierstokken uitzien , dat zij echter niet uitsluitend 

 eierstokken zijn, daar haar wand aan de binnenvlakte niet overal met 

 ovariaal-lamellen bezet is, maar in een bepaald gedeelte , gewoonlijk naar 

 de buikzijde van den visch toegekeerd, een tweetal naar binnen groeiende 

 uitstulpingen of aanzwellingen ontwikkelt , die uit testiculair parenchym 

 zijn samengesteld. Steeds is echter bet vrouwelijk deel van de geslachts- 

 klier veel omvangrijker dan het manlijke en daarom verdienen deze 

 visscben dus beschouwd te worden als wijfjes, die tevens manlijke voort- 

 plantingsproducten voortbrengen. 



Bij de Sparidae komt bermapbroditisrae nu veel algemeener voor dan bij 

 de Percidae. In verreweg de meeste soorten dezer familie treft men naast 

 eenslacbtige ook tweeslachtige exemplaren aan en wel schijnt dan de regel 

 te zijn , dat de exemplaren óf vrouwelijk zijn 6f berniaphrodiet. Soorten bij 

 welke alle exemplaren tweeslachtig zijn, schijnen echter in deze familie 

 niet voor te komen — tenminste Spr. trof in alle door hem onderzochte 

 soorten ook voorwerpen aan, die eenslachtig en vrouwelijk waren. Zoo 

 ook bij Cbrysopbrys auratus — ofschoon Syrski voor deze soort opgeeft, 

 dat zij constant hermapbrodiet is. Naast de vrouwelijke vond Spr. bij 

 vele soorten tweeslachtige exemplaren en wel bij Box salpa , Charax 

 puntazzo, Sargus Rondeletii, S. annularis, S. Salviani en Pagellus mor- 

 myrus (Syrski en anderen constateerden bet voorkomen van tweeslachtig- 

 heid bij Cbrysopbrys auratus; door Spr. kon van deze soort slechts een 

 enkel ex. onderzocht worden en dat was een vrouwelijk voorwerp). Alle 

 door Spr. onderzochte exemplaren van Cantbarus lineatus waren vrouwelijk. 

 Van Pagellus erythrinus, Oblata melanura en Box boops werden naast 

 vrouwelijke ook zuiver manlijke exemplaren geconstateerd. Deze laatste 

 schijnen dus ware eenslacbtige Sparidae te zijn — alle andere vertoonden 

 naast vrouwelijke bermapbrodiete exemplaren. In één opzicht echter valt 

 er ook bij de manlijke exemplaren van laatstgenoemde soorten nog een 

 rudmient van het oorspronkelijk hermapbroditisme waar te nemen. Onder- 

 zoekt men de uitvoergangen der geslachtsorganen bij een bermapbrodiete 

 Sparide , b. v. bij Box salpa, dan blijkt de oviduct een kanaal te zijn 

 met een dikken wand , terwijl de vasa efferentia bestaan uit een systeem 

 van met elkander communiceerende lacunen, die bun verloop hebben 



