XCIII 



De Heer Biirffor spreekt over de ontwikkeling van de IWIIl- 

 Icr'selie san» bij vogels. 



Bij tien L'end en den Bergeend (Tadorna) j^roeit de Müllersche gang, 

 in tegenstelling met hetgeen alle latere onderzoekers van verschillende 

 Auniioten hebben beweerd , op dezelfde wijze als door Balfour en Sedg- 

 wick ') in 1879 voor het Hoen is beschreven, d. w. z. niet behulp van 

 cellen, die van de Wolffsche gang afkomstig zijn. 



Op dwarsdoorsneden blijkt het massieve uiteinde van de Müllersche 

 gang altijd met den wand van de Wolffsche samen te hangen ; doch 

 de wijze van samenhang is zeer uiteenloopend. 



Soms is de verbinding uiterst kort, zoo zelfs, dat men in eene door- 

 snede van 15 //. dikte bij geleidelijk veranderde instelling van het mikros- 

 koop den gewonen wand van de Wolffsche gang langzamerhand dikker 

 ziet worden , en eindelijk geiicheiden in een ééncelligen wand en daar- 

 buiten eene celgroep , die in de volgende sneden blijkt het massieve uit- 

 einde te zijn van de Müllersche gang. In dit geval , dat overeenkomt 

 met hetgeen Balfour en Sedgwick als tweede stadium hebben beschre- 

 ven, zijn dunnere sneden ter controle noodzakelijk, daar de afscheiding, 

 over een gedeelte van de dikte der snede in den wand aanwezig , anders 

 licht twijfel kan veroorzaken , of de waargenomen samenhang wel wer- 

 kelijk bestaat, of misschien slechts een gevolg is van plaatselijk scheeve 

 doorsnede. 



In andere gevallen strekt zich echter de verbinding over eene, soms 

 aanmerkelijk, grootere lengte uit, zoodat ze op een grooter aantal sneden 

 zichtbaar is; maar gewoonlijk is dan de samenhang minder innig, dan 

 in het eerste geval Dicht bij het uiteinde nog zeer duidelijk waar te 

 nemen , wordt de verbinding verder kopwaarts meer en meer twijfel- 

 achtig, is dikwijls over eenige sneden geheel afgebroken om zich telkens, 

 zij het ook slechts door enkele cellen , toch weder te vertoonen. Deze 

 wijze van samenhang komt vrij wel overeen niet het derde stadium van 

 Balfour en Sedgwick. 



Het schijnt mij echter toe , dat deze verschillende wijzen , waarop de 

 Müllersche gang met de Wolffsche samenhangt, geen tijdperken in den 

 groei vertegenwoordigen. 



Een samenhang met bet peritoneale epitheel , gelijk Wiedersheim ^) 

 beweert bij Schildpadden te hebben waargenomen , komt bij Eend en 

 Bergeend nergens voor. Wel splitsen zich van het verdikte epitheel hier 

 en daar groepen van cellen af; maar deze treden nergens in verbinding 

 met de voortgroeiende Müllersche gang. Zij schijnen slechts het mesen- 

 chjm te vermeerderen. 



Maar niet alleen de groei van de Müllersche gang, ook de vorming 

 van de abdominale opening heeft in hoofdzaak plaats op de wijze door 

 Balfour en Sedgwick voor het Hoen aangegeven. 



Eenige opeenvolgende diepere inzinkingen vertoonen zich op den bodem 

 van eene overlangs loopende groeve in het verdikte epitheel op de laterale 

 oppervlakte der oernier. Een massieve celstreng zet zich telkens van den 

 wand dezer inzinkingen achterwaarts voort, om zich al dan niet duidelijk 

 te vereenigen met de celstreng, die van de volgende inzinking uitgroeit. 



1) Balfour and Sedgwick, On the existcnce of a hcad-kidney in the embryo chick, 

 and on certain poiuts in the development of the Miillerian duet. (^uart. journ. of mier. 

 scienee. Vol. XIX. n. s 1879. 



2) R )F ieders fieim, Ueber die Entvvickliini; des Tlrogeuitalapparates bei Crocodillen und 

 Sehildkröten. Archiv. f. mikrosk. Anatomie. Bd. XXXVl. 1890. 



