59 



aanr:;aanfle dezen worm: „De bij geen andere onzer inlandsche 

 wormen zoo duidelijk voorkomende verdeeling des lichaams in 

 afdeelingen , van welke het voorste verdikt is , het middelste van 

 takvormige kieuwen voorzien , die op het achterste ontbreken , 

 doet de zeepieren reeds op het eerste gezicht kennen/' Dus eene 

 verdeeling van 't lichaam in drie hoofd afdeelingen. De afbeel- 

 dingen van Herklots^ Andouin & Milne Edwards en ook die 

 welke Rymer Jones ^) geeft, toonen dit ten duidelijkste. 



Maar legt men naast deze figuren die , welke in de werken van 

 O. F. Muller, Dalyell, Harting -) , Schmarda ^) en anderen 

 voorkomen , dan schijnt men daar met een geheel ander dier te 

 doen te hebben. 



Het voorste gedeelte des lichaams is er wel is waar breeder 

 dan het volgende, maar de worm neemt van voren naar achteren 

 gelijkmatig in dikte af; een scherpe scheiding tusschen een voor- 

 ste-, dikker- en een middelste , dunner gedeelte is niet waarneem- 

 baar. Het achterste en dunste gedeelte valt van zelf in 't oog 

 door de afwezigheid van lichaamsaanhangselen. 



Hoe deze zoo verschillende afbeeldingen van 't zelfde dier 

 nu met elkander te rijmen? 



Vóór mij liggen 4 op spiritus bewaarde exemplaren van 

 onze Arenicola piscatorwn. Allen vertoonen den vorm dien 

 Herklots aangeeft. Bij nader onderzoek echter blijkt, dat het 

 opgeblazen voorste gedeelte niet bij de verschillende exemplaren 

 uit evenveel segmenten bestaat; en wel bij n" 1 uit 5 , bij n° 2 

 uit 6", bij n° 3 uit 7 , bij n" 4 uit 8 segmenten. 



Het totaal getal borstelbundelparen zonder kieuwen is steeds 

 6, dat met kieuwen 13. Aan de segmenten met kieuwlooze 

 borstelbundels gaat steeds één segment vooraf zonder borstels. 

 De verschillende segmenten zijn dus op de volgende wijze bij 

 mijne vier spiritusobjecten over de beide eerste lichaams-afdee- 

 lingen verdeeld : 



') Rymer Joues, „The general stnicture of the animal kingdom," hlz. 268 

 ') Harting, „Leerboek van de Grondbeginselen der Dierkunde." Deel III 

 Afd. I, Stuk III, blz. 548. 



•'') Schmarda, „Zoölogie," I, blz. 36.5. 



