64 



waar het water in eene geringe strooming verkeert , men eene 

 dichte Vorticelleii-bevolking zal aantreffen. Allerlei voorwerpen 

 zijn dan met Vorticellen-koloniën bedekt en vooral de wortels 

 van kroosplantjes ; men kan haar zoodanig reeds met het onge- 

 wapende oog waarnemen als fijne schimmelachtige overtreksels. 

 Ehrenberg geeft eene zeer duidelijke beschrijving en afbeelding 

 van deze soort ^). De gedaante is klokvornn'g, naar den steel toe 

 iets of wat toegespitst (Fig. 1, PI. II); het peristoom (p) kan zich als 

 een tamelijk breeden rand naar buiten omslaan , om bij daarop- 

 volgende contractie van het dier zich over de wimperschijf (w) 

 terug te plooien en daardoor aan de Vorticel eene peervormige 

 gedaante te geven (Fig. 2). Tevens wordt bij deze contractie 

 eene tusschen peristoom en wimperschijf gelegen ingangs-opening 

 afgesloten , door welke bij volkomen ontplooiden toestand voed- 

 sel, in den vorm van fijne korreltjes, langs een kanaal in de 

 centrale plasma-massa gevoerd wordt. Voorts neemt men in het 

 lichaam der Vorticellen een bandvorniig orgaan (n) waar, het- 

 welk na toevoeging van een weinig azijnzuur zeer schei'p afge- 

 teekend wordt en als kern moet beschouwd worden. 



Deze weinige bijzonderheden zijn voldoende om den geregel- 

 den gang van zaken bij de ontwikkeling na te gaan. 



De eerste symptomen , welke het dier ondervindt alvorens zich 

 te gaan voortplanten , bestaan in eene schielijke vermindering der 

 energie van zich bij afwisseling te contraheeren en te ontplooien , 

 als ook in het staken der opneming van voedsel. Bij vooraf aan- 

 gebrachte karmynvoeding zag ik duidelijk de vele korreltjes, die 

 door de werking der wimpers naar binnen gestroomd waren, 

 op genoemd tijdstip achtereenvolgens uitgeworpen worden. De 

 contractie van peristoom en wimperschijf bleef nu langer aanhouden, 

 het ontplooien werd meer en meer benioeielijkt , en eindelijk was 

 eene volkomene vergroeiing dier deelen tot stand gekomen. De 

 steel vertoonde nu nog alleen beweging, door zich bij oogen- 

 blikken sterk zamen te rollen. 



Na uldus gedurende eenigen tijd deze peervonnige gedaante 



') Die IntusitJii-thierclieu p. 270. Taf. XXV, fig 1. 



