114 



Mesostomum lugdunense , nov. sp. 

 Plaat III, fig. 6 eii 7. 



Dezen nieuwen Mesostomum vond ik in slechts één nog niet 

 geslaclitsrijp exemplaar in eene sloot met stilstaand water aan den 

 weg naar Soeterwoude, bij Leiden, den 9 Juni van dit jaar, waar 

 hij leefde in gezelscliap van Vortex jnctus O. Schm. , Mes. per- 

 sonatum O. Schm. en anderen ^). 



Deze worm had ter nauwtn-nood eene lengte van een halven 

 millimeter en had geene oogen en zou dus tot het vroegere ge- 

 slacht Typhloplana moeten behooren. Zijn lichaamsvorm kwam 

 zeer veel overeen met dien van Mesost. sulphureum O. Schm. , 

 daar beide uiteinden , vooral het voorste , boogvormig afgerond 

 zijn. Hij is bij opvallend licht melkwit gekleurd , bij doorvallend 

 is hij van voren uiterst lichtgroen , van achteren met eene nau- 

 welijks zichtbare tint van lichtrood gekleurd , die nog misschien 

 van de contenta der maag afkomstig was. Hij was ook niet zeer 

 plat , doch min of meer cylindrisch van gedaante. Aan het voorste 

 uiteinde kwamen eenige uiterst zwakke doch stijve borstels voor; 

 behalve deze tastorganen bezat hij nog op de rugvlakte twee 

 rijen met staafvormige lichaampjes. Het zenuwstelsel (Fig. 6 , g) 

 was zeer sterk ontwikkeld en zond twee stammen naar voren af; 

 wellicht hangt deze groote ontwikkeling met die der tast-organen 

 samen. De pharynx lag iets achter het midden ; op de rugvlakte 

 (en niet op de buikvlakte) zag ik eene opening ic, waar de twee 

 hoofdstammen van het watervaatstelsel met eene aanzwelling in 

 schenen te eindigen. Eene mondopening vond ik niet, doch komt 

 die zeker voor: ik weet niet, of zij soms met de vermelde opening 

 van het watervaatstelsel samenvalt. Van de organen der voort- 

 teling waren de dooierstokken niet zeer duidelijk; daarentegen 

 viel het chitineuse? mannelijke bevruchtingsorgaan p zeer spoedig 

 in het oog, hoewel het zeer klein was. Bij zeer sterke vergroo- 



') Een tweede grooter en geslaclitsrijp exemplaar trof ik den 17 Juni tusscheu 

 Soeterwoude en Koudekerke aan. — Het vertoonde duidelijk kiemstok , dooierstok- 

 ken en vesic. semin, vol spermatozoiden. Een meer nauwkeurige beschrijving dezer 

 soort zal ik trachten later in het licht Ie ge\en. Dit exemplaar was melkwit .en 

 van de grootte van Vortex yictus en had zicli o. a. niet rotatorien gevoed. 



