129 



der anderen neemt, aan weerszijden naar de kanten toe , af ; de 

 tweede en derde zijtand hebben eene langwerpige basis, die van 

 boven gebogen is ; de omgeslagen rand draagt bij den tweeden 

 8 — 9 tandjes; bij den buitensten tand telde ik als hij buitenwaarts 

 geslagen was, zooals de afbeelding hem vertoont, zeven insnij- 

 dingen. Bij het onderzoeken der Radulae van verschillende voor- 

 werpen (wat, als liet eenigszins mogelijk is, noodig, ten minste 

 voorzichtig is) nam ik aan den middentand van één der exem- 

 plaren eene afwijking in den boven beschreven vorm waar ; de 

 omgeslagen rand had over de geheele lengte der Radula slechts 

 zes tandjes, waarvan geene zich als grootste, middelste onder- 

 scheidde; deze scheen verkort te zijn en zich in tweeën te hebben 

 gespleten, op de manier als de plaat laat zien , deze twee tandjes 

 waren in de verschillende rijen niet even diep afgescheiden , in 

 éene rij zelfs bijna tot één gegroeid , waardoor hun afkomst 

 duidelijk werd. 



Bij eene vergelijking van de beschrijving van het dier, door 

 C. Pfeiffer gegeven, met de mijne, moet het opvallen, dat ik 

 geene melding heb gemaakt van een bijzonder voelerachtig orgaan, 

 dat door latere schrijvers met de eigenaardige bij Valvata-soorten 

 voorkomende organen vergeleken wordt; de reden is dat ik het 

 niet heb kunnen vinden , de plaats evenwel , die Pfeiffer aan- 

 geeft tusscheu den mantel en de schelp (er zal wel bedoeld zijn 

 tussehen den mantel en het lichaam , daar liggen ook de kieuwen) 

 ter rechterzijde van de kieuwen , doet mij vermoeden , dat daar- 

 mede veeleer de penis bedoeld is , die , als het dier op den rug 

 ligt en zich tracht om te keeren , zeer duidelijk te voorschijn 

 treedt en ook bij spiritus-exemplaren , waar hij hoewel in grootte 

 verminderd, toch nog zeer goed waarneembaar is; dat Pfeiffer 

 dit deel niet als penis erkend zou hebben , kan niet vreemd 

 vallen, daar hij in zijne voorrede bepaald zegt, dat hij zich niet 

 met anatomie en physiologie heeft ingelaten , maar slechts be- 

 schrijft wat hij waargenomen heeft; als mijn vermoeden juist is, 

 en ik geloof niet gedwaald te hebben daar ik talrijke exemplaren 

 nauwkeurig onderzocht heb, zou dit onderscheidskenmerk tusschen 

 Hydrobia en Lithoglyphus vervallen ; twee anderen bestaan 



