177 



De overweging, dat men bij het tot stand komen van vergroei- 

 ingen , zooals die door mij zijn aangegeven , met eene voort- 

 gaande ontwikkeling in dezelfde richting te doen heeft, deed 

 het mij niet onbelangrijk voorkomen mijne onderzoekingen niet 

 te beperken tot hetgeen ik aangaande slechts ééne soort en dan 

 nog slechts aangaande zeven individu's heb meegedeeld , maar 

 deze uit te breiden , in de eerste plaats over meerdere exemplaren 

 derzelfde soort en verder over eenige andere soorten en geslachten. 



Alvorens daartoe over te gaan, vestig ik er de aandacht op, 

 dat ik, evenals bij mijne vorige mededeeling, onder geslachts- 

 klier 1 (men vergelijke pi. 9, fig, 1) wederom die versta, die 

 in het interambulacrale veld van de madreporenplaat is ge- 

 legen en onder geslachtsklier 2, 3, 4 en 5 respectievelijk die, 

 welke hierop van rechts naar links volgen , wanneer wij den top 

 der schaal naar beneden en het interambulacrale veld van de 

 madreporenplaat naar ons toe houden. 



Mijne onderzoekingen liepen in de eerste plaats, van 1 Juli tot 

 22 Juli van het vorige jaar (1874), op Helgoland, over 37 exem- 

 plaren van Echimis esculentus L., den vorm van Echinus, die, in de 

 onmiddellijke nabijheid van dit eiland, bijna eiken dag te krijgen 

 is. Een overzicht der resultaten van deze onderzoekingen ziet 

 men in het kort in de volgende tabel aangegeven. Onder de 

 rubriek „ Aanmerkingen " spreek ik in de tabel van groeven en 

 diepe groeven aan de geslachtsklieren , zooals men die ziet in 

 figuur 1 op plaat 9, waar men eene afbeelding heeft van 

 de bovenste helft van een horizontaal doorgesneden Echinus escu- 

 lentus L. , met de toppool naar beneden en waarbij het geheele 

 darmkanaal is weggenomen. Vergelijkt men deze figuur met 

 figuur 2 op plaat I, dan ziet men aanstonds, dat deze groeven 

 indruksels zijn, ontstaan door de ligging van het darmkanaal. 

 In de tabel spreek ik nu eenvoudig van groeven , zonder er tel- 

 kens het ontstaan van deze bij aan te geven. 



Wordt zulks in de tabel niet afzonderlijk vermeld , dan 

 waren de onderzochte individu's geheel geslachtsrijp , waren in 

 de ovaria de eitjes , geheel ontwikkeld , voorhanden , in de testes 

 duizenden spcrmatozocn aanwezig. 



