190 



Deze kalklichaampjes vond ik ook wel , ofschoon in veel 

 kleiner aantal , bij Echinometra lucunter Ag. Maar in veel groo- 

 tere menigte trof ik hier, zoowel in de geslachtsklieren , als in 

 den wand van het darmkanaal , grootere kalklichaampjes aan , als 

 ik op pi. 10 heb afgebeeld. 



Als meest algemeen voorkomende vormen treft men drie- 

 stralige lichaampjes aan, als in fig. 1, 2 en 3 zijn aangegeven. 

 De overeenkomst in uitwendigen vorm met de kalklichaampjes 

 der kalksponsen bracht mij op het denkbeeld , dat het niet onbe- 

 langrijk zou zijn te onderzoeken , of misschien een centraalkanaal 

 in de kalklichaampjes van Echinometra kon worden aangetroffen. 

 Een gedeelte eener geslachtsklier werd met kali gekookt. Na deze 

 behandeling vertoonden de kalklichaampjes duidelijk het centraal- 

 kanaal, geheel en al op dezelfde wijze als Haeckel het voor de 

 kalklichaampjes der kalksponsen heeft aangegeven. Op pi. 9 in 

 fig. 3 heb ik eene sterk vergrootte afbeelding van een driestralig 

 kalklichaampjes van Echinometra lucunter Ag. ontworpen. In het 

 midden ziet men eene grootere ruimte en van daaruit naar de 

 spitse uiteinden der stralen het centraalkanaal voortloopen. Men 

 vergelijke ook de figuren op pi. 10, waar ik overal den loop 

 van het centraalkanaal heb aangeduid. 



De aanwezigheid van het centraalkanaal werd ten overvloede 

 bij gloeiing geconstateerd. In het centraalkanaal bevindt zich 

 n.1. , evenals in dat der kalksponsen, een protoplasma-streng, 

 die wij als centraalstreng {Centralfaden Haeckel) mogen aan- 

 duiden. Kan men zich van de aanwezigheid van deze cen- 

 traalstreng ook reeds vóór de gloeiing overtuigen , waar in 

 het centraalkanaal bij aanzienlijke vergrooting zeer kleine , het 

 licht weinig brekende moleculen kunnen gezien worden , de cen- 

 traalstreng wordt vooral duidelijk bij gloeiing. Bij zwakke gloeiing 

 wordt de protoplasma-streng door verkooling bruinachtig en kan 

 dan bij scheef doorvallend licht duidelijk worden waargenomen. 

 Bij zeer sterke gloeiing verdwijnt de centraalstreng eindelijk ge- 

 heel en al , en enkele malen kon ik dan het centraalkanaal , de 

 ruimte , waarin de centraalstreng was gelegen , zeer duidelijk zien. 



Dat een centraalkanaal ook in de kalklichaampjes van eenige 



