194 



insgelijks in fig. 16, een meer samengesteklen vorm, die aan 

 verschillende stralen afgebroken is , zeer goed kan gezien 

 worden. 



Hoe hebben zich deze kalklichaampjes nu ontwikkeld? Het 

 is wel niet twijfelachtig, dat hunne vorming, althans inde eerste 

 laag, plaats grijpt door afscheiding van koolzure kalk uit de pro- 

 toplasma-streng , die , zooals wij gezien hebben , midden door deze 

 lichaampjes heenloopt. Op dezelfde wijze als kalkkokertjes worden 

 gevormd rondom de basis der pseudopodiën van sommige Fo- 

 raminiferen (van de geslachten Calcarina^ Orbulina) en tandbeen- 

 zelfstandigheid rondom de draadvormige uitloopers der dentine- 

 cellen ^). Hier en ook bij de kalklichaampjes van Echinometra 

 is de protoplasma-streng tevens afscheidend deel en als 't ware 

 de mal voor de vorming der kalkzelfstandigheid. Niet onwaar- 

 schijnlijk is het, dat, na die eerste vorming, nieuwe lagen zich 

 rondom de eerst gevormde laag afzetten , dat de verdere ont- 

 wikkeling derhalve door appositie geschiedt. Concentrische stre- 

 pen , in verband met dezen groei door appositie , zooals Haeckel 

 die voor de doorsnede van de kalklichaampjes der kalksponsen 

 aangeeft ^) en afbeeldt ^) en die zoo duidelijk in de kiezel- 

 lichaampjes van sommige kiezelsponsen kunnen gezien worden , 

 meen ik eveneens op een paar doorsneden bij sterke vergrooting 

 met een imraersiestelsel te hebben waargenomen. 



Nadat ik deze lichaampjes bij Echinometra lucunter Ag. had 

 leeren kennen , van welke het wel niet twijfelachtig is , dat de 

 vorming van een praeexisteerende protoplasma-streng uitgaat, 

 rees bij mij de vraag op , of ik misschien ook dergelijke cen- 

 traalkanalen , als waarvan boven sprake is geweest , in het bal- 

 kennet van het skelet van eenige Echinoïdea kon aantreffen , 



') Men vergelijke vooral Harting, Recherches de morphologie synthe'tique, 

 p. 68 en p. 75. 



2) O. c, p. 176 en 177. 



3) O. c, taf. 48, fig. 5. 



