202 



doen van vergolijkende proeven en waarnemingen om uit te ma- 

 ken of alleen door de werking van den spiertoestel het volume 

 der zwemblaas bij deze vissclien veranderd wordt, kon derhalve 

 geen sprake zijn. Dit hoofddoel van mijn verblijf te Scheveningen 

 heb ik dus geheel gemist '). 



Toch is ons verblijf aldaar geenszins geheel onvruchtbaar 

 geweest. Zoowel met het sleepnet , tijdens onze zeetochtjes , als 

 bij onze wandelingen langs het strand , werden vele dieren ver- 

 zameld , die aanleiding tot anatomisch en mikroskopisch onder- 

 "zoek gaven. Eenige der daarbij gevonden feiten zijn nieuw en 

 schijnen mij toe eene vermelding in dit Tijdschrift te verdienen. 

 De volgende aanteekeningen maken echter geen hoogere aanspra- 

 ken dan dat zij strekken kunnen om de aandacht te vestigen op 

 eenige bijzonderheden in het maaksel van een klein aantal dieren, 

 die later door meer volledig onderzoek kunnen worden uitge- 

 breid en aangevuld. 



') Eerst dan zal Scheveningen als station voor zo<')logi,sch onderzoek aanbe- 

 velenswaardig worden, wanneer daar een haven zal gemaakt zijn , met ver in zee 

 d. i. tot voorbij de bank, uitstekende hoofden. Alsdan ook zoude het plan van 

 den Heer Pollen kunnen verwezenlijkt worden, van daar een of meer groote, 

 voor bezoekers bestemde maar ook voor den natuuronderzoeker bruikbare aqua- 

 riën tot stand te brengen. Dan ook zoude een einde gemaakt worden aan de 

 hoogst ongeschikte wijze, waarojD de op strand gezette vaartuigen in zee worden 

 gesleept, eene handelwijze, die waarschijnlijk reeds dagteekent van den tijd toen 

 de Kaninefaten hunne kleine vischschuitjes op en van het strand schoven. Thans 

 geschiedt zulks hier en ook te Egmond en elders langs de Noordhollandsche kust 

 door middel van paarden, waarvan er soms een zestiental , voor een enkele pink of 

 bomschuit gespannen, ter nauwernood in staat zijn het logge gevaarte over de 

 (laaronder aangebrachte rollen, telkens een klein eind, voort te doen bewegen. 

 Dat hierbij de slagen niet gespaard worden, kan elk getuigen , die dit zonderlinge 

 schouwspel, dat onze negentiende eeuw onwaardig is, heeft bijgewoond. En dit 

 geschiedt in de onmiddellijke nabijheid van den Haag, den zetel der Vereeniging 

 tot bescherming der dieren ! Waarlijk , de leden dier Vereeniging mochten zich 

 het lot dier arme paarden wel aantrekken, niet door te trachten een verbod tegen 

 hun gebruik, dat hier noodzakelijk tot misbruik leidt, uit te lokken, want daar- 

 door zoude het visschersbedrijf, zooals het thans is, onmogelijk worden gemaakt, 

 maar door ruime deelneming aan eene inschrijving tot bijeenbrenging van het 

 noodige kapitaal om Scheveningen vau eene haven te voorzien. 



