212 



bestaande , het waarsclüjnlijk maakt dat alle chromatophoren in 

 den beginne geel zijn en dat deze kleur eerst later in eene 

 andere overgaat. De grootere chromatophoren hebben in den 

 uitgezetten toestand een doormeter van 150 tot 250 mmm en 

 zelfs meer, d. i. zij zijn van 7 tot 10 maal langer en breeder 

 dan wanneer zij geheel samengekrompen zijn en beslaan dus niet 

 zelden eene oppervlakte, die 50 tot 100 maal die in laatstge- 

 noemden toestand overtreft. 



Wat hunne gedaante aanbelangt, deze is zeer verschillend, 

 gelijk het best blijkt bij beschouwing der figuren. Stervormig 

 zijn zij echter nooit. Opmerking verdient het , dat die gedaante 

 eene standvastige is, d. i. dat dezelfde chromatophoor telkens bij 

 de uitzetting denzelfden vorm aanneemt en dat men dien somtijds 

 reeds in den samengetrokken toestand herkennen kan (fig. 13 a en b). 

 Deze bewegingen der chromatophoren geschieden geenszins ge- 

 lijktijdig; integendeel, op hetzelfde oogenblik dat eenige chro- 

 matophoren in den uitgezetten toestand verkeeren, zijn andere, — 

 dikwijls die, welke in de onmiddellijke nabijheid gelegen zijn , — 

 tot een klein bolletje samengekrompen, dat dan echter na eenigen 

 tijd zich op zijn beurt begint uit te zetten , terwijl de naburige 

 een tijdlang samengekrompen blijven (zie fig. 6). Niet zelden 

 ziet men denzelfden chromatophoor zich een vrij groot aantal 

 malen achter elkander uitzetten en inkrimpen , met geheel gelijke 

 en regelmatige tusschentijden , als ware het eene rhytmische be- 

 weging, evenals die van het hart. De snelheid dezer beweging 

 is niet altijd even groot. Dikwijls echter zag ik een chromato- 

 phoor in 2 tot 3 seconden zijne volle grootte bereiken , om zich 

 dadelijk daarop in even zooveel tijd tot zijn kleinsten omvang 

 weder samen te trekken , en dit herhaalde zich meermalen , zoo- 

 dat b.v. in eene minuut 10 tot 12 samentrekkingen en uitzettin- 

 gen elkander afwisselden. In den eersten tijd , na uit het eihulsel 

 genomen te zijn , volgen deze bewegingen elkander het snelst 

 op. Allengs beginnen zij te vertragen. Meer en meer blijven 

 eenige der chromatophoren in den uitgezetten toestand ; die van 

 den mantel het eerst, later die aan het kopgedeelte, nog later 

 die aan de vangarmen , bij welke laatsten ook de beweging het 



