214 



straalsgewijs geplaatste spiervezelen , bevinden. Hoe dit ook zij , 

 van de beide phasen , waarin zich de cliromatophoren opvolgend 

 vertoonen , die van uitzetting en van sanienkrimping , zouden, 

 volgens alle genoemde waarnemers, de eerste het gevolg eener ac- 

 tieve werking, de tweede een louter passief verschijnsel zijn. 



Nu schijnt echter uit het boven gezegde te blijken , dat juist 

 omgekeerd de samengekrompen toestand de actieve en de uit- 

 gezette toestand de passieve is. De gezamenlijke chromatophoren 

 toch zijn het kleinst op het oogenblik dat het diertje uit zijn 

 hulsel genomen en daardoor sterk geprikkeld is ; zij zijn daaren- 

 tegen bij den dood in een blijvenden toestand van uitzetting 

 gekomen. Bovendien nemen de chromatophoren nimmer eene 

 min of meer stervormige gedaante aan, d. i. zij vertoonen schier 

 geen sporen van naar buiten uit stekende uitpuilingen , gelijk 

 men verwachten zoude, wanneer zij inderdaad door straalsgewijs 

 daarmede samenhangende spiervezelen werden uitgerekt. Zij heb- 

 ben integendeel de gedaante van onregelmatige , rondachtige of 

 langwerpige, min of meer veelhoekige vlekken met bochtige om- 

 trekken, waarvan slechts zelden een klein gedeelte zich iets buiten 

 den algemeenen omtrek uitstrekt ; en , gelijk wij reeds boven 

 hebben doen opmerken, deze gedaante is eene vaste, bepaalde, 

 die bij elke uitzetting zich herhaalt en reeds min of meer her- 

 kenbaar is, wanneer de chromatophoor nog in den samengekrom- 

 pen toestand verkeert. 



Eindelijk zoude, indien de toestand van uitzetting de actieve, 

 die van samenkrimping de passieve ware, de uitzetting met groo- 

 tere snelheid dan de samenkrimping moeten geschieden. Dit nu 

 is bij de embryones van Loligo geenszins altijd het geval, In- - 

 tegendeel, zeer dikwijls grijpt de samenkrimping zeer snel, de 

 uitzetting zeer langzaam plaats. Over het algemeen is echter de 

 voor beide phasen benoodigde tijd tamelijk gelijk. 



Dit een en ander doet reeds zien , dat de mechanische ver- 

 klaring der verschijnselen , die de chromatophoren aanbieden , 

 nog op bezwaren stuit, welke alleen door voortgezet onderzoek 

 kunnen worden opgehelderd. 



Beschouwt men het maaksel der chromatophoren bij de em- 



