259 



zich periodiek door celdeeliüg vermenigvuldigende protistenplaukton 

 (buiten het tijdperk van den eventueel voorkomenden rusttoestand), 

 hetzij van perenneerende planktonvormen, is vooral af hankelijk van 

 de eigenschappen van het omringende medium, dus van het zout- 

 gehalte, van de brakheid, van de hoeveelheid en hoedanigheid der 

 opgeloste stoffen, enz., niet van de diepte. Geraakt een plank- 

 tonische soort in een omgeving, waarin deze grootheden, die het 

 bestaan der soort beheerschen, in ongunstigeu zin gewijzigd zijn, dan 

 sterven de individuen af. Voorbeelden daarvan zijn voor het grepen : 

 het afsterven van oceanische vormen in het Kanaal ; van tallooze 

 soorten, Noordzee- en Oostzee- vormen, in het grensgebied van deze 

 zeeën ; een gevolg ervan is bijv. ook het ontbreken in de Zuiderzee 

 van talrijke planktonvormeu, die wel in de Waddenzee voorkomen. 

 Wanneer verder de Noorsche kustbanken als een geschikte 

 rustplaats voor de kiemen der neritische organismen beschouwd 

 wordt, moet men in het oog houden, dat de waterlagen, die op 

 den bodem rusten, van geheel andereu aard zijn, dan het opper- 

 vlaktewater, waarin de neritische organismen bij voorkeur optreden 

 en in ieder geval zich het krachtigst vermenigvuldigen ; in de 

 diepere lagen toch treedt het oceanische karakter in alle opzichten 

 meer op den voorgrond. Men zoude verwachten bgv. in de fjorden 

 ook op grootere diepte in hoofdzaak een neritisch plankton te 

 vinden, tenzij men aanneemt, dat bijv. de neritische Diatomeeëu 

 dadelijk na de kieming omhoog stijgen en eerst dan tot bloei 

 komen, wanneer zij in de bovenste waterlagen aangeland zijn. 

 Wat die vertikale verdeeling van het plankton in de fjorden 

 aangaat, daaromtrent vindt men de uoodige opgaven bij Gran 

 en NoKDGAARD. Ik geef hier nog woordelijk de ondervinding van 

 Paulsen (1904) weer, die een uitvoerige studie van het (phyto)- 

 plankton rondom IJsland maakte. »Here (d. i. in de Isafjord, in 

 West-IJsland) as everywhere in the mouths of the fjords, we find 

 oceanic plankton in the depths, fjordplankton (dus neritisch 

 plankton) at the surface". (bl. 13). Dus ook bij de vertikale ver- 

 spreiding in de diepere kustgebieden is het voorkomen der neritische 

 vormen in de eerste plaats afhankelijk van een bepaald soort van 



