291 



Coscinodiscus-soort waar, terwijl de beteekenis van C. concinims 

 aff. allengs vermindert, naarmate men dieper in de Waddenzee 

 doordringt. In de Zuiderzee ten slotte is Coscinodiscus sp. de 

 planktondiatomee bij uitnemendheid, terwgl C. concinnus aff. bij 

 den overgang van de Wadden- naar de Zuiderzee verdwijnt. 



Niet minder fraai vertoont onder de Protozoën het geslacht 

 lintinnopsis deze wisseling der soorten. Van de reeks ventricosa- 

 campanula-tubulosa-bottnica is alleen de eerste een standvastig 

 bestanddeel van het plankton in het Doggersbankgebied ; in het 

 kustgebied treedt daarnaast de tweede op. In de Waddenzee 

 komen beide voor, vergezeld van T. tubulosa, maar allen de laatst- 

 genoemde dringt in de Zuiderzee door, waar, zooals wij reeds 

 boven zagen, T. hottnica tot het water met een zoutgehalte van 

 ten hoogste I^^/^q gebonden is. 



De voorbeelden, in het tabelletje genoemd, zouden zouder twijfel 

 met vele andere vermeerderd kunnen worden, indien de versprei- 

 ding van het makroplankton en van de allerkleinste planktonten 

 nauwkeuriger bekend was. Maar reeds uit de aangehaalde voor- 

 beelden blijkt ten duidelijkste, hoe de topographische verdeeling 

 der planktonorganismen volkomen aan overeenkomstige wetten 

 gebonden is, als die, welke voor de landfauna's en -flora's gelden, 

 al bevreemdt het op het eerste gezicht in een medium, zoo be- 

 weeglijk als de zee, afgebakende, soms zeer scherp afgebakende 

 gebieden aan te treff'eu. 



Waar bij de landflora's de eigenschappen van den bodem, in 

 de eerste plaats de chemische en physische samenstelling daarvan, 

 op de verspreiding der planten, ook in een gebied van geringen 

 omvang, van het allerhoogste belang zijn, staan in de zee, uit 

 welker water de phytoplanktonten niet alleen het anorganisch 

 voedsel, maar ook het koolzuur moeten betrekken, de chemische 

 en physische eigenschappen van het water vooraan op de ranglijst 

 der factoren, die de horizontale verdeeling der protophyten van 

 van het plankton beheerschen. Ik kan aan de volstrekte waarde 

 van het zoutgehalte alleen niet zoo'n groot gewicht toekennen, 

 als enkele planktologen dit plegen te doen. 



