294 



opgeheven wordt door een onafgebroken toevoer van wad water. 

 De neerslag uit de atmospheer moet gedeeltelijk op dezelfde wijze 

 vervangen worden. De sterke verdamping in den zomer als gevolg 

 van de hooge temperatuur helpt mede om de verzoeting tegen 

 te gaan. Het aandeel, dat aan elk van de faktoren, die direkt 

 verzoeting, dus indirekt (immers het zoutgehalte blijft constant) 

 verzouting ten gevolge hebben, by deze wisselwerking toekomt, is 

 met zekerheid niet aan te geven, evenmin als hun gezamenlijke 

 invloed. Dit kan evenwel gezegd worden, dat er oorzaken in vol- 

 doend aantal en van genoeg gewicht voorhanden zijn om een 

 vervanging van het aanwezige water door ander ten gevolge te 

 moeten hebbeu. Mijns inziens is die vervanging evenwel van dien 

 aard en gaat zij in 't algemeen zoo langzaam in haar werk, dat vol- 

 ledige vervanging van al het op een gegeven tijdstip in de Zuiderzee 

 aanwezige water een aanzienlijke tijdsruimte vereischt, een ruimte, 

 die in ieder geval het tijdsverloop van één jaar verre overschrijdt. 



Is het hier geoorloofd een parallel te trekken tusschen de 

 wederzijdsche betrekkingen, die er tusschen het Hollandsche brak- 

 watergebied en de Noordzee eenerzijds, tusschen de Noordzee en 

 den Noord-Atl. Oceaan anderzijds bestaan? Indien een zoodanige 

 vergelijking gewettigd ware, zou zij in staat zijn een helderder 

 inzicht in de verspreiding van het Noordzeeplankton te geven, 

 dan ons in vele opzichten tot dusver ten deel is geworden. 



In dit verband dan zijn als punten van overeenkomst aan te 

 wijzen : de algemeene vorm, de verbinding met het grootere gebied 

 door een aan de noordzijde gelegen opening, de instrooming van 

 minder zouthoudend, resp. zoetwater aan de oostkant; de be- 

 weging van dit instroomende water langs de noordoostelijke kusten ; 

 de betrekkelijke diepteverhoudingen ten opzichte van de aan- 

 grenzende deelen der grootere gebieden ; de aanwezigheid van een 

 zeestroom, die zich noordoostwaarts voorbij de toegangsopening 

 beweegt (de Atl. stroom in den Noord-Atl. Oceaan, de stroom van 

 Kanaalwater langs de Hollandsche kust); de eilanden en de on- 

 diepten en ruggen, die de verbindingsopening verengen en ver- 

 kleinen. 



