295 



Tegenover zoovele overeenkomstige keumerkeu staau eukele 

 verschilpunten : de Zuiderzee bezit geen uitgang in het zuiden ; de 

 noordelijke opening vormt de eenige verbinding met de Noordzee. 

 De Noordzee daarentegen staat met het Kanaal, dus middellijk 

 met den Atl. Oceaan, nog door een tweeden doorgang in verbin- 

 ding; de beweging van water door dezen toegang heeft uitsluitend 

 of bijna zoo in noordelijke richting plaats. De noordelyke opening 

 van de Noordzee is evenwel zooveel breeder en dieper dan de 

 Straat van Dover, dat de beteekenis van de laatste verwaarloosd 

 mag worden tegenover die van de eerste, temeer omdat het langs 

 dien zuidelijken doorgang binnenkomende water zijn weg langs 

 het zuidelijke en oostelijke kustgebied van de Noordzee neemt en 

 bij de watervernieuwing in het gedeelte benoorden het 40 M.- 

 plateau maar een heel ondergeschikte of in 't geheel geen rol speelt. 

 De watervervanging in de noordelijke en centrale Noordzee (en 

 daarop hebben wij vooral het oog) geschiedt onafhankelijk van 

 de waterbeweging in het zuidelijke (en oostelijke) kustgebied. 



Een ander verschil ligt in het zoutgehalte: tusschen het water 

 van de Noordzee en de Zuiderzee bestaat een verschil in zout- 

 gehalte van ruim 20 '^/gy , tusschen het zoutgehalte van de Noordzee 

 en den Noord-Atl. Oceaan slechts een zeer gering (van hoogstens 

 ± 1 ^/oo)- De faktor, die in het grensgebied van Noord- en Zuiderzee 

 het ontstaan van stroomen veroorzaken kan, te weten het verschil 

 in zoutgehalte, wordt dus zoo goed als geheel opgeheven bij den 

 noordelijken toegang van de Noordzee. Een voordeel van het 

 lage zoutgehalte, dat de Zuiderzee bezit, ligt nog daarin, dat het 

 plankton, grootendeels dientengevolge, van geheel anderen aard is 

 dan het Noordzeeplankton ; het bevat organismen, die in de Noordzee 

 niet vermogen te leven en men heeft dus in dit geval in het 

 plankton een, naar het mij toeschijnt, betrouwbaar hulpmiddel, 

 waar het er om te doen is zich een oordeel te vormen over enkele 

 vragen van hydrographischen aard. 



Waar ik nu op grond van overwegingen van planktologischeu 

 en hydrographischen aard meen te mogen en te moeten aan- 

 nemen, dat een grooter of kleiner gedeelte van het water, dat op 



