297 



in Ostenfeld's werken ter sprake worden gebracht, Ostenfbld en 

 Paulsen (1904, bl. 154) vermelden, dat er tusschen het plankton 

 van de Noordzee en het Schotsche kustplaukton eenerzyds en tus- 

 schen dit en het plankton van den oostelijken Golfstroom anderzijds 

 een scherpe grens bestaat en dat die grens vaak omstreeks 4° W.L., 

 somtyds iets oostelijker ligt. Aan de verspreiding van de Noord- 

 zeevorm Ceratium macroceras (s. str. i. e. exclus. C. horridum) 

 wordt naar het westen toe op deze hoogte een grens gesteld. 



Onderscheidt men als zelfstandige ondersoorten de beide vormen 

 Ceratium macroceras en C. horridum ') (in den zin van Gran en 

 Ostenfeld), dan blijkt, dat Ceratium macroceras de Noordzee bijv. 

 tusschen Noorwegen en Noord-Schotland in groot aantal bevolkt, 

 maar in het water van den Atl. stroom vervangen wordt door Cera- 

 tium horridum^ die minder talrijk dan C. macroceras ook met deze 

 in de Noordzee voorkomt. Ostenfeld (1898, '99, 1900) vond geen 

 Ceratium macroceras in een zeer groot aantal planktonmonsters, 

 die op de routen der IJslandsche en Groenlandsche schepen ver- 

 zameld waren, wel Ceratium horridum. Hij noemde het Peridineeën- 

 plankton van den Noord-Atl. Oceaan zelfs scotica-ip]ankton, naar 

 den soortsnaam, waarmee hij eertijds Ceratium horridum aanduidde. 

 In zijn »Phytoplankton from the Faeröes" zegt hij (blz. 586): 

 » Ceratium macroceras has not been found in the samples, it seems 

 to be rather rare (or wanting?) in the North Atlantic Oceau west 

 of the line drawn between Scotland-Iceland, but is common in 

 the North Sea." In de Noorsche Noordzee is Ceratium macroceras 

 alleen in het zuidoostelijke, warmste deel van het gebied inheemsch 

 (Gran, 1902). Paülsen (1904) vermeldt Ceratium macroceras voor 

 IJsland slechts éénmaal (zeer zeldzaam) voor een punt aan de 

 zuidoostkust ^). 



Een tegenovergesteld voorbeeld levert Coccolithophora pelagica 



1) Cleve neemt de beide vormen samen als Ceratium macroceras. De onderscheiding 

 wordt o. a. volkomen gewettigd door de ongelijke verbreiding der beide vormen. 



2) Zie ook in de Bulletins van het Bureau voor het internationale Zeeonderzoek de 

 opgaven van het plankton voor het Schotsche en Deensche (Atlantische) onderzookings- 

 gebied. 



