299 



De sprouglaag iu de Noordzee moet of veroorzaakt worden 

 door verplaatsing van de oppervlakte- en dieptelagen ten opzichte 

 van elkaaj', gepaard met een verschillende oorsprong en herkomst 

 der beide laagsystemen of een gevolg zijn van een betrekkelijken 

 stilstand der watermassa's in het Noordzeebekken, waardoor op 

 de wijze, zooals dit ook in meren en in de Oostzee gebeurt, in 

 den zomer tusschen de oppervlakte- en de dieptelagen een scherpe 

 temperatuurscheiding tot stand komt. 



Wijl in den winter geen temperatuurverschil tusschen het water 

 aan de oppervlakte en aan den bodem bestaat en ook de zout- 

 gehalten geen noemenswaardige verschillen opleveren, vallen voor dat 

 jaargetijde uit de gegevens van temperatuur en zoutgehalte geen 

 gevolgtrekkingen te maken omtrent mogelijk bestaande, van elkaar 

 onafhankelijke stroomingen aan de oppervlakte en in de diepte. 

 RoBKHTSoN schrijft (1. c. blz. 4) : »By February 1904 the whole north- 

 western area of the North Sea was flooded from surface to bottom 

 by saltwater of a uniform temperature and salinity", m. a. w. het 

 water boven en beneden is van denzelfden oorsprong en komt uit 

 dezelfde richting (»through the chanuels south of the Shetlauds"). 



Vooropstellende, dat in den zomer zoowel als in den winter de 

 verhoudingen der oppervlaktelagen ten opzichte van de dieper 

 gelegen watermassa's, wat het zoutgehalte betreft, volkomen dezelfde 

 zyn *), zie ik niet recht in, waarom voor den winter een derge- 

 lijke instrooming, die volledige vervanging van het aanwezige water 

 ten gevolge zou hebben, wel moet worden aangenomen, ofschoon 

 de temperatuurverhoudingen het niet bewijzen kunnen, terwijl 

 men, zoodra in het voorjaar temperatuurverschillen zich weer doen 

 gelden, er van moet afzien voor het warme jaargetijde zoodanige 



1) D. w. z. dat op de vertikale isohaliniteit, die (gepaard met veitikale isotherniiteit) 

 in den winter bestaat, tijdens en na de vorming der spronglaag geen inbreuk gemaakt 

 wordt. Dit wijst er op, dat beide laagsystemen twee ongelijk verwarmde declen van 

 eenzelfde geheel zijn en niet als van verschillende herkomst beschouwd moeten worden. 

 Wederzijdseho 'verplaatsingen der beide deelen op kleine schaal binnon de grenzen van 

 het geheel zullen stellig voorkomen, maar zijn uit den aard der zaak uit temperatuur 

 of zoutgehalte niet licht aan te toonen. Het zoutgehalte midden in de Noordzee 

 (d:56°N.B., 3° O. L.) bedraagt winter en zomor ongeveer 350/oo (34,Ü0— 35,15 o/oo)- 



