319 



het zoutgehalte, dat zij in de Oostzee kunnen verdragen, 5 — 4 "/uq 

 blijkt te bedragen, bevreemdt hun afwezigheid in de Zuiderzee. 

 Wellicht geldt voor dit verschijnsel dezelfde verklaring, als waar- 

 aan ik voor het ontbreken van de oceanische Kanaalvormen in de 

 zuidwestelijke Noordzee getracht heb vasten grond te verschaffen, 

 nl. dat niet het zoutgehalte op zichzelf de oorzaak van het ver- 

 dwijnen, resp. het ontbreken is, maar dat het de bijmenging van 

 betrekkelijk groote hoeveelheden kustwater of, onmiddellijker, 

 rivierwater bij het zeewater van ondiepe kustgebieden is, ten- 

 gevolge waarvan weinig gelegenheid tot het onschadelijk worden 

 van eventueel als giffen werkende bestanddeelen van het oorspron- 

 kelijke zoetwater gegeven is. Het zoutgehalte in de Zuiderzee is 

 zelfs op de verst van de kust gelegen punten veel minder stand- 

 vastig dan in de Oostzee, waar afgezien van de zoutere onderlaag 

 de waarde van het zoutgehalte in de open zee slechts zeer geringe 

 schommelingen vertoont. De zoutgehaltewaarnemingen in de Zui- 

 derzee toonen genoegzaam aan, hoe nu en dan wadwater de Zui- 

 derzee ingestuwd wordt, zoodat op die wijze ten slotte aan alle 

 mogelijke planktonorganismen uit de Waddenzee de weg openstaat 

 om de Zuiderzee binnen te dringen. Het niet voorkomen van de 

 bedoelde organismen van het Waddenzeeplankton kan dus alleen 

 verklaard worden uit het afsterven dier vormen, wanneer zij in het 

 voor hun leven schadelijke stoffen bevattende mengwater geraken. 

 Dat in de Oostzee enkele echt pelagische vormen, die naar het 

 noorden toe zeldzamer worden, daar vooral iu de diepere water- 

 lagen aangetroffen worden, behoeft dus niet zoozeer uit tempera- 

 tuurverhoudingen, dan wel daardoor verklaard worden, dat vooreerst 

 het zoutgehalte in de diepere lagen hooger is dan aan de oppervlakte, 

 terwijl verder de bewuste vormen ter plaatse, waar ongeveer de 

 grenswaarde gevonden wordt van het zoutgehalte, waarbij hun het 

 leven nog mogelijk is, in de diepere lagen (die aan wisseling van 

 het zoutgehalte, d. w. z. aan bij menging van zoetwater (regen-, 

 rivier- of kustwater) in veel mindere mate onderhevig zijn dan de 

 oppervlaktelagen) het gemakkelijkst zullen kunnen standhouden. 



