380 



organisatie van den mensch, mogelijk, bij verschillende individuen 

 ongelijk van graad. 



Aan den eenen kant wordt de oorzaak der afwijkingen geheel 

 alleen gezocht bij het ei, b.v. bij mola (Piek), aan den anderen 

 kant houdt men vol dat abnormale toestanden bij de moeder er 

 aanleiding toe kunnen geven, bij mola volgens Kworostansky 

 ('03) b.v. bij haemoglobine-arm bloed. 



Men zou in dit laatste geval het gedrag van het ei kunnen ver- 

 o-elijken met dat van plantaardige parasieten , die , indien zij 

 niet terstond bij hun uitkomen den gewenschten gastheer vinden, 

 zich in allerlei richtingen zeer ver over den grond kunnen bewe- 

 o-en onder de vorming van een geheel pathologisch uitzienden 

 stengel etc. : zoo zendt ook het ei bij slechte of onvoldoende voeding 

 zijn „wortels" dieper uit in zijn voedingsbodem onder vorming 

 van atypische woekeringen. Het zou mij niet onwaarschijnlijk voorko- 

 men als zou blijken , dat de oorzaak van vele dezer pathologische 

 afwijkingen zoowel bij de moeder als bij het ei kan liggen (mis- 

 schien met eenig verschil), dat b.v. een afwijking in zekere 

 richting van het ei tot op zekere hoogte door de moeder kan 

 gecompenseerd worden, bij te sterken graad of insufficientie der 

 compensatie echter, niet meer en dan aanleiding geeft tot het 

 ontstaan van een of ander bekend symptomencomplex, en omge- 

 keerd. 



Men heeft in elk geval ingezien, dat geen juist inzicht in de 

 pathologie der graviditeitsziekten mogelijk is, zonder dat men 

 op de hoogte is van den aard der normale verhouding tusschen 

 moeder en ei gedurende het geheele verloop der zwangerschap. 

 Eerst dan kan men zich een voorstelling maken van wat hierin 

 normaal is, van de wijze waarop de abnormale verhouding- 

 tot stand komt , van de oorzaak dier afwijkingen. Aan den 

 eenen kant zijn het de normale verhoudingen tusschen stofwisseling 

 van moeder en ei , die om opheldering vragen : volgens de theorie 

 van Van der Hoeven — Fehling ontstaat de eclampsie door een 

 intoxicatie van 't moederlijk organisme door do producten der 



