332 



niet in de placenta opgenomen deel van den trophoblast waar- 

 schijnlijk van minder beteekenis, onder pathologische invloeden 

 blijkbaar ook van hier uit afwijkingen kunnen ontstaan (mola 

 hydatidosa enz. enz.). Men heeft dus steeds tevens na te gaan, 

 hoe dit deel zich gedraagt. Kortom den geheelen trophoblast dient 

 men in het oog te houden. 



Is het onder deze omstandigheden verbazingwekkend , dat in 

 de laatste jaren zoovelen van hen , die zich met het onderzoek 

 van de pathologie der zwangerschap bezig hielden , studies publi- 

 ceerden over placentatie? 



Maar ook op dit gebied is men er echter nog niet achter ge- 

 komen. Ook hier heerscht nog de allergrootste oneeniglieid. Een 

 voorbeeld: den oorsprong van het vlokkenbekleedende syncytium 

 zoeken in : trophoblast Peters ('99) Siegenbeek van Heukelom ('96) 

 e. a. ; in het uterusepitheel Merttens ('94) en vele anderen ; in 

 het uterus-stroma von Spee ('96); in het endotheel der moeder- 

 lijke vaten Johannsen ('97), Blacher ('99); in (voor een deel) het 

 moederlijk bloed Peters ('99); in veranderde gladde spiercellen 

 van den uteruswand („syncytioblasten") Karl Winkler ('01); in de 

 corona radiata Hofmeier ('96); ja, zelfs in het beenmerg: von 

 Spee ('96). Men ziet het, er is geen weefselsoort, die niet als 

 bron van syncytium is aangesproken; bewijs dat men nog verre 

 van eenstemmig is. 



Zijn voor deze oneenigheid, voor dit nog steeds uitblijven van 



vinaen 



positieve kennis redenen te vind 



Deze zijn m. i. vele en van verschillenden aard. 



Allereerst het gebrek aan voldoend materiaal, en dat in vele 

 opzichten. Onvoldoende ten eerste wat het aantal stadia betreft, 

 dat voor een onderzoek wordt gebruikt: dit dwingt den onder- 

 zoeker tot speculatieve beschouwingen, daar hij, reeds uit de 

 gesteldheid van één , reeds vergevorderd stadium moet conclu- 

 deeren tot de ontwikkeling en oorsprong van allerlei uiterst 

 moeielijk te ontwarren weefsels. Buitendien , de aanleg der men- 

 schelijke placenta begint reeds uiterst vroeg, zoodat na 14 dagen 



