333 



b. V. de ontwikkeling reeds zoover is voortgeschreden dat de 

 inoeielijkheden onoverkomelijk zijn. En hoe dikwijls is men in 

 staat een menschelijk ei van 14 dagen zelfs, te onderzoeken? 

 Laat staan dan , dat men aan den , toch werkelijk niet over- 

 dreven , eisch van Duval ('92) zou kunnen voldoen , om van de 

 ontwikkelingsstadia een ononderbroken serie te bezigen voor het 

 onderzoek! Geheel niet kan men verwachten, dat men ooit aan 

 den, overigens zeer juisten wensch van Burkhard ('01) zal 

 kunnen voldoen, om van elk stadium der reeks zooveel exem- 

 plaren te bezitten , dat men door verschillende methoden van 

 fixatie, kleuring en verdere behandeling toe te passen, het 

 gevaar kan vermijden van individueele eigenaardigheden, patho- 

 logische afwijkingen, invloeden der fixatie etc, etc. voor normale, 

 typische essentieele zaken aan te zien. En toch, hoeveel fouten 

 van onze tegenwoordige beschrijvingen zullen later blijken door 

 een dergelijk moment te zijn ontstaan? 



Een tweede bron van fouten ligt hierin , dat jonge mensche- 

 lijke eieren in de overweldigend groote meerderheid alleen in 

 pathologische gevallen in onze handen komen, hetzij door abortus 

 (verreweg de meeste) of toevallig bij curettement, terwijl in het 

 laatste geval vaak de fixatie lijdt. Zoo bezitten wij dan nog 

 maar een uiterst gering aantal onberispelijke jonge menschelijke 

 eieren : de allerjongste van Peters en Siegenbeek van Heukelom, 

 afkomstig van een zelfmoordenares , resp. van een door een 

 ongeluk omgekomene en zeer kort na den dood behoorlijk ge- 

 fixeerd en geheel bewaard. Van de overige zijn de meeste al 

 vrij oud , en inkompleet voorhanden (Merttens object in slechts 

 vier doorsneden!). De door abortus etc. verkregen eieren zijn 

 natuurlijk, bij onze uiterst geringe kennis, nog maar onder 

 alle reserves en met de uiterste voorzichtigheid te gebruiken ; 

 evenwel heeft het niet ontbroken aan auteurs, die ook deze voor 

 ver strekkende generalisaties bezigden. 



Ten derde is door een onjuiste of onmogelijke ouderdonis- 

 bepaling veel onheil te stichten (Hofmeier, '96). Vergelijkingen 



